سال ۱۴۰۱، سال تنگتر شدن محاصره مدنی رژیم
در آستانه پایان سال ۱۴۰۰، جاوید رحمان گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در رابطه با ایران، در گزارش روز پنجشنبه ۲۶ اسفند در مقر سازمان ملل در ژنو خواستار پاسخگویی مقامهای جمهوری اسلامی به جامعه جهانی در قبال نقض گسترده حقوق بشر در ایران شده است.
مطابق گزارش آقای جاوید رحمان تنها در سال ۲۰۲۱ دستکم ۲۷۵ تن در ایران اعدام شدهاند که از میان اعدامشدگان سال ۲۰۲۱، چهل نفر شهروند بلوچ و ۵۰ تن نیز از میان شهروندان کُرد بودند.
همچنین در این گزارش به سرکوب اعتراضات مردم خوزستان و اصفهان به بی آبی و طرح «صیانت از فضای مجازی» اشاره شده است.
لازم به اشاره است که در سال ۱۴۰۰ هزاران اعتراض خیابانی در سراسر ایران به وقوع پیوسته اند. از مهمترین اعتراضات دامنه دار و پیوسته، تجمع های اعتراضی معلمان، بازنشستگان و کارگران پروژه ای نفت و نیز اعتراضات مردمی در اصفهان که همه آنها با یورش ماموران انتظامی و امنیتی سرکوب شده اند و رهبران و فعالین صنفی بازداشت و تحت تعقیب قرار گرفته اند.
جاوید رحمان در ادامه گزارش خود به افزایش اعدامها از جمله اعدام دو کودکمجرم و ده زن، افزایش بازداشتهای خودسرانه و مرگ زندانیان به عنوان بخشی از نقض گسترده حقوق بشر در ایران اشاره می کند. وی می گوید: بازداشت اقلیتها، فشارها بر رسانهها و محدودیت در آزادی بیان، سرکوب و نقض حق تجمع و اعتراض مسالمتآمیز، نقض حق برخورداری از استانداردهای مناسب زندگی، نقض حقوق زنان و اقلیتها و محروم کردن مردم در جریان همهگیری کرونا از حق سلامت و دسترسی به واکسن ایمن و موثر بخشی دیگری از نقض حقوق بشر در ایران بوده است.
از جمله می توان به بازداشت وکلایی که قصد داشتند علیه خامنه ای در رابطه با تحریم واکسن های فایزر و مدرنا و شدت مرگ و میر مبتلایان به ویروس کرونا اشاره کرد که همچنان در زندان بسر می برند.
در سال گذشته همچنین شاهد قتل عمدی بکتاش آبتین بودیم که در اثر بی توجه ای و عدم رسیدگی سریع و عامدانه، پس از ابتلا به ویروس کرونا، جان باخت. در در سال ۱۴۰۰ دیگر زندانیان سیاسی و مدنی نیز تحت فشار و عدم رسیدگی به وضعیت جسمی اشان بوده اند، از جمله خانم عالیه مطلب زاده و نرگس محمدی.
در سالی که روزهای پایانی را پشت سر می گذرانیم، شاهد مرگ شاهین ناصری که شهادت کتبی در مورد شکنجه نوید افکاری داده بود، بودیم، شاهد شکنجههای نوید افکاری و اعدام او و نیز شاهد مرگ امیرحسین حاتمی در زندان بزرگ تهران بودیم. همچنین دستکم ۱۱ زندانی کرد در یازده ماه نخست سال ۲۰۲۱ در شرایط نامشخصی در زندان جان باختند./ جاوید رحمان
سال ۱۴۰۰ را می توان از یکسو سال اوج گیری اعتراضات مردمی و از سوی دیگر شدت یافتن نقض گسترده حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی نامید، اما سال ۱۴۰۱ در ادامه این روند شاهد تنگتر شدن حلقه محاصره مدنی حکومت جمهوری اسلامی خواهیم بود.
