۱۱ روز دیگر به سال نو ایرانی مانده است. پیشبینی کلی- توصیفی همه آن چه در ۱۴۰۲ شهروندان ایران تجربه خواهند کرد، چندان آسان نیست. با این وجود در این يادداشت برآنم تا بر پایه رویکرد هر ساله کانال، دیدگاه و پیشبینیام را دست کم برای بهار آینده و بیشینه تا تیرماه بازگو کنم.
به گمانم شهروندان حاکمیت جمهوری اسلامی و کابینه آیتالله دکتر رئیسی مدظلهالعالی، از نوروز ۱۴۰۲، باید خود را برای رویدادهای احتمالی زیر آماده کنند:
۱- کمبود بنزین
در صورت تعلل دولت و مدیریت کلان انرژی، نخستین و چشمگیرترین معضل و شاید منتهی به بحران، کمبود عرضه بنزین و رخدادهای گوناگون ناشی از آن خواهد بود که ممکن است از هفته نخست فروردین جلوهگر شود.
بر اساس اعداد و ارقام اعلامی مسوولین مختلف وزارت نفت طی سال ۱۴۰۱، میانگین مصرف در سال جاری بالغ بر ۱۰۲ میلیون لیتر در روز بوده و بالغ بر ۲۰ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته. در آخرین روزهای اسفند ۱۴۰۰، میزان مصرف به ۱۴۰ میلیون لیتر/روز رسید و بارها چنین ارقام بالایی در طول تعطیلیهای تابستان و پاییز ۱۴۰۱ تکرار شد.
با پیگیری اخبار جسته و گریخته در طی سال، بر همگان روشن شد که میزان تولید بنزین پالایشگاهها رشد چندانی نداشته، وزارت نفت مجبور به استفاده از بنزین پتروشیمی و حتی واردات بنزین شده است. علیرغم این تلاشها، محدودیت عرضه بنزین به خودروها را در سال جاری بارها تجربه کردیم. اینها همه نگرانی از بروز یک مشکل با استعداد تبدیل شدن به بحران را در تعطلات پیش رو گوشزد میکند.
آیا وزارت نفت آماده تقاضای پرتکرار روزانه بیشتر از ۱۵۰ میلیون لیتر در روز خواهد بود؟
۲- پیامدهای بالا رفتن ارز نیمایی
در صورت اجازه دولت به فروشندگان مواد اولیه برای اعمال نرخ جدید حوالههای ارزی بانک مرکزی (با حدود ۱۰ هزار تومان افزایش نسبت به نرخ حوالههای نیمایی) در هفته باقیمانده سال جاری، پیامدهای تورمی آن از نیمه دوم فروردین در بخش و بازارهای کالا و خدمات در حد ۲۰ تا ۲۵ درصد خود را نشان خواهد داد(تحمیل خواهد کرد). البته دولت چارهای جز اعطای این مجوز نخواهد داشت. در غیر این صورت همین اثر را با دو سه هفته تأخیر به صورت تورم ناشی از احتکار کالا شاهد خواهیم بود؛
۳- پیامدهای کسری بودجه
لایحه بودجه ۱۴۰۲ به گزارشهای کارشناسی مراجع رسمی کشور در خوشبینانهترین حالت دارای کسری نزدیک به ۵۰۰ همتی است. به گفته برخی نمایندگان حتی کسری تراز عملیاتی بودجه سال آینده ۵۸ درصد بیشتر از قانون بودجه سال جاری است. پیامد این کسری بالا خصوصا با همراهی شوک ارزی زمستان ۱۴۰۱، کاهش ذخایر ارزی بانک مرکزی، کاهش ذخایر درآمدی شرکتهای دولتی و خزانهداری کل کشور و کاهش قدرت استقراض در ماههای اولیه سال، با فرض تداوم وضعیت موجود، برآورد نرخ تورم بین ۵۰ تا بلکه ۷۰ درصد برای سال آینده است.
با توجه به ویژگی جدید تورم بالای کشور که افزایشغیرعادی و بالای تورمهای ماهانه است، به گمانم اثرات این کسری بزرگ بودجهای بسیار زودتر از سالهای پیش و از ماه سوم سال نمود خواهد یافت؛
۴- پیامدهای استمرار استراتژی هزار خنجر
با فرض پایداری استراتژی سیاست خارجی چهار بعدی ایران، یعنی تداوم قطع مناسبات دیپلماتیک با آمریکا و تیرگی مناسبات با متحدان و شرکای منطقهای واشنگتن، نگاه به شرق (روسیه) و نوع رویکرد نسبت به جنگ در اوکراین، رویارویی با اسرائیل (اشغالگر) و پافشاری بر برنامه هستهای، فشار خارجی بر جمهوری اسلامی استمرار خواهد داشت. موثرترین بخش این فشار، تداوم اجرای استراتژی هزار خنجر اسرائیل در فضاهای بیرونی و درونی ایران خواهد بود.
به گمانم از هفته نخست سال آینده ایرانیان شاهد رخدادهای قابل تأمل در اینباره خواهند بود.
کانال نویسنده
