در جهان امروز، کشورهای دموکراتیک، دارای ساختار غیرمتمرکزند
۱- تمرکززدایی (decentralization) یعنی قدرت حکمرانی و مسئولیت تصمیمگیری (در موارد مشخص) از نهادهای مرکزی (دولت و مجلس ملی) به نهادهای منتخب محلی منتقل شود. تمرکززدایی میتواند در سه سطح باشد: -اداری administrative -مالیfiscal -سیاسی/سیاستگذاری political.
۲- تمرکززدایی اداری: مسئولیت اجرای سیاستها به نهادهای محلی انتقال مییابد. تمرکززدایی مالی: سیاستهای مالی مانند توزیع بودجه یا تولید و تخصیص سرمایه/درآمد به نهادهای محلی محول میشود. تمرکززدایی سیاسی/سیاستگذاری: قدرت سیاستگذاری و وضع (بعضی) قوانین به نهادهای محلی سپرده میشود.
۳- آیا تمرکززدایی به معنای فدرالیسم است؟ خیر! کشورهای فدرال، اغلب دارای سطح بالایی از تمرکززدایی هستند اما بسیاری از کشورهایی که در آنها تمرکززدایی بالایی وجود دارد، فدرال نیستند. در میان ۱۰ کشوری که بالاترین سطح تمرکززدایی را دارند، تنها ۲ کشور آمریکا و سوییس فدرال هستند.
۴- در میان کشورهای دموکراتیک زیر، هیچیک ساختارسیاسی فدرال ندارند (ساختار واحد دارند unitary state) اما تمام آنها دارای سطح بالایی از تمرکززدایی (در ۳ سطح ذکرشده) هستند: دانمارک، سوئد، فنلاند، ژاپن، نروژ، سنگاپور، کره جنوبی، مجارستان، لهستان، فرانسه، کلمبیا، ایتالیا، هلند، پرتقال.
۵ـ آیا کشورهای دارای پادشاهی مشروطه، دارای ساختار متمرکز هستند؟ خیر! تمامی کشورهای دموکراتیک که نظام پادشاهی مشروطه دارند (شامل اسپانیا، استرالیا، انگلیس، بلژیک، دانمارک، ژاپن، سوئد، کانادا، لوکزامبورگ، نروژ، نیوزلند و هلند) دارای حکومتهای غیرمتمرکز با سطح بالای تمرکززدایی هستند.
۶- تمامی کشورهایی که نظام سلطنت مطلقه دارند (شامل اردن، بحرین، تایلند، عربستان، عمان، کویت و مراکش) دارای ساختار متمرکز هستند. اکثر جمهوریهای دارای رهبر/رییسجمهور مستبد هم دارای سیستم سیاسی متمرکز هستند (مانند ایران، ازبکستان، بلاروس، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان و سوریه).
۷ـ در جهان امروز، کشورهای دموکراتیک، دارای ساختار غیرمتمرکز هستند و اکثر کشورهای استبدادی، دارای ساختار متمرکز. تمرکززدایی از قدرت، شرط لازم (نه کافی) برای دموکراتیزاسیون و حکمرانی خوب است. تمرکززدایی میتواند در شکل فدرال یا غیرفدرال باشد و در هر دو حالت، حافظ یکپارچکی سرزمینی.
رشته توییت نویسنده
