فدراتیو روسیه حتی پس از فروپاشی اتحاد شوروی پهناورترین دولت-ملت با بیشترین مرز در جهان مانده است؛ همین هم بلای جانش خواهد بود. روسیه با ۶۴۰۰۰ کیلومتر مرز با ۱۴ کشور در خشکی و چندین کشور در دریا دارای مرز مشترک است. در این فضای دراز شگفت انگیز مرزی، روسیه برای پاسداری از مرزهایش در ۱۴ محور با رقیبان روبرو است. ولی در این میان حفظ ۸ فضای شمالگان(قطب شمال)، بالتیک، بلاروس- اوکراین(اروپای خاوری)، قزاقستان(و بقیه آسیای مرکزی)، قفقاز، خزر(کاسپین)، کرانه پاسیفیک شمالی و مرزهایش با چین، بس حیاتی تر بوده است. از هنگامه ورود روسیه به جنگ اوکراین، مسکو برای نخستین بار در ۱۰۰ سال اخیر از منظر استراتژی بزرگ در این هشت میدان در شرایط پدافندی قرار گرفته است. بنگرید:
۱- شتاب نفوذ چین در قزاقستان،ازبکستان و بقیه آسیای مرکزی بالنده و رو به جلو و غیر قابل برگشت است؛
۲- شتاب نفوذ ترکیه در قفقاز و ایضا آسیای مرکزی تند و رو به گسترش است؛
۳- با پیوستن فنلاند و به اغلب احتمال سوئد به ناتو، در فضای بالتیک و بخشی از شمالگان، روسیه بازی بزرگ را به ناتو باخته است؛
۴- در میدان اوکراین درجا زده و زمینگیر شده است؛
۵- با میلیتاریستی تر شدن ژاپن، کره و یکپارچگی بیشتر این دو با ناتو و ایالات متحده، روسیه از کوریل و بلکه تا دریای اختسک، در برابر ناوگان پیشرفته تر محور سه گانه امریکا-ژاپن- کره، قادر به عرض اندام نخواهد بود. به ویژه این که جغرافیای تمدنی اش برای بخش آسیایی هیچگاه آماده و در دسترس نبوده است؛
۶- با فعال شدن دالان های خزری که پیوند دهنده آسیای مرکزی- قفقاز- اروپا است، حضورش در این دریا نیز بیشتر محدود به جنبه نظامی خواهد بود.
بنابراین علاوه بر ناتو که سفت و سخت مدافع کیف، اروپای خاوری و بالتیک مانده است، چین و ترکیه نیز در حال چنگ اندازی به سه حیاط خلوت دیرینه روسیه اند(آسیای مرکزی- قفقاز- خزر). در عین حال با تمرکز روس ها در اروپای خاوری، کرانه پاسیفیکی اش، از ولادی وستک تا جزایر کوریل و بلکه اختسک، چندان امن نیست(از منظر ژئواستراتژی). با این چشم انداز و با فرض باقی ماندن پرزیدنت پوتین در قدرت و تداوم اصرارش بر فعال ماندن میدان اوکراین، عدم بهره گیری از تسلیحات غیر متعارف(شیمیایی، هسته ای و…) شگفت آور و برای روسیه خفت انگیز خواهد بود.
کانال نویسنده
