خشونت‌های جنسی و جنسیتی

مهدیه گلرو:

حروف اختصاری SGBV مخفف «Sexual and Gender-Based Violence» یکی از عبارات رایج در بحث‌های مربوط به خشونت جنسی و جنسیتی است. اما معنای دقیق این عبارت چیست؟ چه کاربری دارد؟

خشونت مبتنی بر جنسیت (SGBV ) یک اصطلاح گسترده است که شامل اشکال مختلف خشونت و آسیبی است که به دلیل جنسیت افراد، به ویژه علیه زنان و افرادی که با هنجارهای جنسیتی سنتی مطابقت ندارند، وارد می‌شود و ریشه در نابرابری‌های جنسیتی و نابراری قدرت دارند.

خشونت جنسی شامل دایره وسیعی از انواع خشونت است که اغلب افراد این عبارات را مترادف در نظر می‌گیرند در حالی که هر یک به نوع خاصی از خشونت اشاره دارد.

تجاوز جنسی: جرم شدید و خشونت‌آمیز است که شامل آمیزش جنسی یا دخول بدون رضایت است. این نوعی نقض شدید استقلال بدنی، مرزهای شخصی و حقوق بشر است. تجاوز جنسی می‌تواند عواقب مخرب جسمی، عاطفی و روانی برای بازماندگان داشته باشد.

تعرض جنسی: تماس یا اعمال جنسی بدون رضایت و هر نوع رفتارهای جنسی غیرتوافقی را در بر می‌گیرد. این شامل هر گونه فعالیت جنسی ناخواسته یا تماسی است که بدون رضایت فرد به اجبار انجام می‌شود. تجاوز جنسی می تواند اشکال و درجات مختلفی از شدت داشته باشد و برای بازماندگان یک تجربه آسیب‌زا است.

آزار جنسی: نظرات یا اعمالی که محیطی ناامن را برای افراد ایجاد می‌کند. می‌تواند نگاه و حرکات آزاردهنده تا تعریف جوک‌های جنسیتی در محیط کار؛ دانشگاه یا جمع‌های دوستانه و خانوادگی باشد. به دلیل وسعت این نوع آزار؛ ممکن است گاهی حتی بخشی از هنجار و عادات در نظر گرفته شود در خالی که عوارض روحی آن می‌تواند بسیار شدید و غیر قابل جبران باشد.

خشونت غیر جنسی؛ یعنی خشونت‌هایی که جنسی نیستند اما به دلیل جنسیت روا داشته می‌شوند.

خشونت فیزیکی: هر نوع آسیب فیزیکی یا پرخاشگری بر اساس جنسیت، مانند خشونت خانگی

خشونت عاطفی یا روانی: نوعی بدرفتاری است که شامل استفاده از تاکتیک‌های غیر فیزیکی برای اعمال کنترل، قدرت و تسلط بر دیگری است. اغلب با رفتارها و اعمالی مشخص می‌شود که سلامت عاطفی و روانی فرد را تضعیف می‌کند. سوء استفاده عاطفی می‌تواند اثرات ماندگاری بر سلامت روانی و عاطفی قربانی داشته باشد. توهین، تحقیر؛ تهدید مداوم به آسیب، مجازات یا ترک و استفاده از ترس برای کنترل قربانی، مانند زبان بدن یا حرکات تهاجمی همچنین امتناع از نشان دادن عشق یا محبت به عنوان وسیله‌ای برای کنترل از نمونه‌های این نوع خشونت هستند.

خشونت اقتصادی: این نوع خشونت شامل طیفی از روش‌ها با هدف محدود کردن دسترسی زنان به منابع مالی، ایجاد وابستگی مالی و اعمال کنترل است. این تاکتیک‌ها ممکن است شامل کنترل دسترسی به پول، دارایی و درآمد باشد. جلوگیری از دسترسی قربانی به درآمد، حساب‌های بانکی یا دارایی‌های مالی خود؛ مجبور کردن زن به ترک شغل یا تحصیل برای حفظ وابستگی مالی؛ امتناع از تأمین بودجه، الزم برای نیازهای اساسی مانند غذا، پوشاک یا مراقبت‌های بهداشتی؛ مجبور کردن قربانی به قبول تعهدات مالی، مانند وام یا بدهی، کارت اعتباری و ایجاد موانعی برای توانایی زن در تأمین یا حفظ شغل یا تحصیل از جمله انواع این خشونت است.

خشونت‌های سنتی علیه زنان: به آداب و رسوم یا رفتارهای سنتی یا فرهنگی اطلاق می‌شود که باعث آسیب جسمی یا روانی، تبعیض یا خشونت می‌شود. این اقدامات عمیقاً ریشه در هنجارهای اجتماعی و فرهنگی دارد اقدامات مضر می‌تواند به طور گسترده‌ای بر اساس منطقه و فرهنگ متفاوت باشد، اما آن‌ها اغلب پیامدهای زیان‌باری برای افراد تحت تأثیر آن‌ها دارند. ختنه زنان (FGM)؛ ازدواج کودکان؛ قتل های ناموسی؛ ازدواج اجباری؛محرومیت از ازدواج پس از بیوه شدن؛ نوزادکشی دختران؛ جهیزیه و خون‌بس از جمله خشونت های جنسی و جنسیتی مبتنی بر سنت‌های یک جامعه است.

بسیاری از انواع خشونت که به آن اشاره شد؛ به دلیل میزان گستردگی و همه‌گیری نه تنها مورد توجه قرار نمی‌گیرند بلکه حتی در زیر مجموعه خشنونت های جنسی و جنسیتی قرار نمیگیرند، این در حالی است تاثیر و آسیب هر یک از آنها میتواند همچون تجاوز و خشونت خانگی که انواع شناخته شده خشونت هستند عواقب و عوارض جبران ناپذیری برای فرد داشته باشد به همین دلیل اولین قدم برای مقابله با خشونت شناخت انواع آن است.