پوریا بختیاری
در سالهای آخر اتحاد جماهیر شوروی، مشکلات زیادی گریبانگیر این کشور بود. فقر، نابرابری، قحطی و خفقان، شوروی رو به یه بمب ساعتی تبدیل کرده بود. در نهایت فاجعه هستهای چرنوبیل در۱۶ آوریل ۱۹۸۶،این بمب ساعتی رو فعال کرد.در ۱۶ آوریل، قرار بود یکی از رآکتورهای چرنوبیل آزمایش بشه. هدف از آزمایش این بود که ببینن در صورت قطع برق، ژنراتور کمکی توان خنک کردن رآکتور رو داره یا نه. اشتباه در طراحی رآکتور و نبود نیروی متخصص در نیروگاه، باعث ذوب شدن و انفجار رآکتور شد. در نتیجه مقدار زیادی ماده رادیواکتیو در محیط پخش شد.
چرنوبیل نماد تموم بدبختیهای حزب کمونیست بود. طراحی عمدا ناامن فقط برای این که سوخت ارزونتری مصرف کنه، استفاده از نیروهای متعهد به حزب بجای افراد متخصص، دروغگویی و پنهانکاری، تخلیه دیرهنگام شهر و بهسادگی فدا کردن جون آدمها، همه فقط در یک شب در چرنوبیل، آشکار شد.
مقدار تشعشعات رها شده از چرنوبیل ۵۰۰ برابر بمب اتمی هیروشیما بود. منطقهای به وسعت ۱۰۰ هزار کیلومتر مربع به سمیترین منطقه در تاریخ جهان تبدیل شده بود. فعالان محیطزیست شروع کردن به تهیه گزارش از عمق فاجعه. یوری شچرباک ۶۳ حیوان عجیبالخلقه رو توی منطقه شناسایی کرد. مشخص شد ۸۰ درصد بچههای منطقه تیروئید متورم داشتن. نرخ ابتلا به سرطان به شدن بالا رفته بود. اما دولت مرکزی تموم این فجایع رو انکار میکرد.
حزب در مورد میزان آلودگی به مردم دروغ میگفت، چون نمیخواست مردم با ساخت نیروگاه جدید مخالفت کنن. در سپتامبر ۱۹۸۸، سیهزار نفر برای شنیدن صحبتهای فعالان محیطزیست در مینسک گرد هم اومدن. گزارش خیلی از چیزی که همه فکر میکردن ترسناکتر بود.
در ماه مارس لیتوانی از شوروی جدا شد. در آگوست ۱۹۹۱ پارلمان اوکراین درخواست همهپرسی کرد. بیانیه همهپرسی رو ولادمیر یاووریفسکی خوند. یک فعال محیطزیست و مسئول تحقیقات. فقط ۹ روز بعد از همهپرسی، شوروی منحل شد.
گورباچوف به صورت مستقیم چرنوبیل رو دلیل فروپاشی اتحاد شوروی اعلام کرد. شمار قربانیان حادثه ۳۱ نفر اعلام شد. اما تخمین زده میشه که در بلندمدت و با اضافه شدن مرگهای ناشی از سرطان، این عدد به ۹۳ هزار نفر برسه. به این عدد باید تمام کسانی که از کارافتاده شدن، تموم بچههایی که با مشکل به دنیا اومدن و سوگ خانوادههای داغدار رو هم اضافه کرد.
بعضی تصمیمها ممکنه کوچیک به نظر برسن. مثل انتخاب یه مدیر دولتی، یکم صرفهجویی در قیمت سوخت، منتشر نکردن یه خبر یا پنهان کردن یک آمار. اما همین کاهارهای کوچیک میتونن یه فاجعه انسانی یا زیستمحیطی رو رقم بزنن و یک کشور رو نابود کنن. ما نمیدونیم اون فاجعه کی و کجا اتفاق میفته ولی حتما اتفاق میفته!
اکوتوپیا
