محمد یوسفی٭
پس از ترور نافرجام ترامپ، سخنگوی پوتین یعنی پسکوف در اظهاراتی رسمی علنا جانب ترامپ را گرفت که تکرار چنین اظهاراتی از سوی مقامات کرملین میتواند نشانگر چگونگی چشم انداز افق رابطه روسها و ایالات متحده پس از به قدرت رسیدن ترامپ باشد
ازطرفی اوکراینیها عملا از روی کار آمدن ترامپ هراس دارند، اما به دلیل احتمال به قدرت رسیدن او و لزوم تعامل با آمریکا سعی می کنند نسبت به این مسئله با احتیاط رفتار کنند. اگرچه رئیس جمهور اوکراین پس از اظهارات دونالد ترامپ نسبت به اوکراین، خطر بازگشت او را درک میکند اما بازهم می گوید که پس از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا، با او کار خواهد نمود، از طرفی شعار ترامپ برای پایان دادن ۲۴ساعته به جنگ اوکراین جز با دادن امتیاز به پوتین ممکن نیست، اینکه امتیاز چه باشد؟! همانند اعطای سرزمین شرقی اوکراین به روسها! نیاز به بحث جداگانه ای دارد
اما مصالحه با پوتین محتمل ترین گزینه پیش رو است، از همین رو پوتین با خوش بینی و رضایت نسبت به ترامپ می گوید: تمایل ترامپ برای پایان دادن نسبت به جنگ اوکراین صادقانه است
بر اساس داده ها موجود به نظر میرسد کیف اولین بازنده به قدرت رسیدن ترامپ باشد چرا که با بازگشت ترامپ و بر اساس اظهارات او میتوان گفت در خوش بینانه ترین حالت، کمکها به اوکراین در سطح فعلی باقی نخواهد ماند، البته اروپا هم که از جنگ اوکراین آسیب دیده بود بیشتر از گذشته آسیب پذیر خواهد شد چرا که بار هزینه ی تامین امنیت کیف را نیز از این پس به تنهایی باید به دوش بکشد
در دیگر سو ترامپ هم از تمایل خودش برای رابطه با روسیه میگوید و بیان میکند که میخواهد با پوتین تعامل داشته باشد
با تمایل پوتین و ترامپ برای ایجاد رابطه دوطرفه و نزدیک شدن آمریکا و روسیه، کاملا روشن است که این نزدیکی باعث دور شدن تهران و مسکو از یکدیگر خواهد شد، چرا که روسها در بحث تعاملات بر اساس منافع عمل خواهند کرد و نه ایدئولوژی؛ و همچنین منافع رابطه با ایالات متحده چه از نظر اقتصادی و چه منظر امنیتی و سیاسی قابل مقایسه با منافع ارتباط مسکو_تهران نخواهد بود، از اینرو دومین قربانی گرم شدن این رابطه ایران خواهد بود
بویژه با سیاستهای ضدایرانی ترامپ که روسها را تحریک میکند تا برای گرم شدن رابطه با آمریکا یکبار دیگر از کارت امتیازی تهران بهره بگیرند، علی الخصوص روسیه قرار گرفته در باتلاق اوکراین بیش از هر زمانی نیازمند ازسر گیری روابط با واشنگتن است، فشار اقتصادی ناشی از تحریم، تلفات بالای نظامی که بنابر گزارش برخی منابع تنها در ظرف دوماه روسها ۷۰هزار تلفات در اوکراین داشته اند که سخنان پوتین نیز موید تلفات بالای ارتش روسیه در جنگ است، او در مجمع اقتصادی سنت پترزبورگ گفته بود که ماهیانه ۵۰ هزار نفر اوکراینی کشته میشوند و تلفات روسیه تنها یک پنجم آنهاست، با این تعبیر پوتین اعتراف کرد که تلفات ماهیانه روسها ۱۰ هزار نفر است یعنی سالیانه ۱۲۰ هزار نظامی روس در جنگ کشته میشوند، این فقط یک اقرار از سوی رئیس جمهور روسیه است اما اعداد واقعی میتواند بالاتر از این باشد، لذا روس ها برای رهایی از این شرایط به استقبال ترامپ خواهند رفت.
از طرفی ترامپ برای برخورد با کره شمالی و چین به دلیل داشتن سلاح هسته ای محتاطانه برخورد می کند و کم ریسک ترین و کم هزینه ترین برخورد برای او، برخورد و فشار بر تهران خواهد بود، وقتی مبصر یک کلاس که توان برخورد با گردن کلفت های کلاس را ندارد، سعی میکند خشم و اقتدارش را در مقابل فردی بروز دهد که برخورد با او ریسک کمتری برایش داشته باشد تا با یک پیروزی قطعی، کسب پرستیژی برای خودش داشته باشد و ضرب شستی به سایرین نشان دهد، ترامپ بازیگر هوشمندی است که به خوبی نقش بازیگر دیوانه را بازی میکند.
او احتمالا برای نشان دادن قدرتش به سایر بازیگران یکبار دیگر همانند دوره قبلی ریاست جمهوری اش دکترین تشدید محاصره اقتصادی علیه تهران را یکبار دیگر دنبال خواهد نمود و از طرفی برخورد با ایران و متحدینش را تشدید خواهد نمود، از اینرو ونس معاون ترامپ،هنوز نیامده بحث برخورد با تهران و ترور شهید سلیمانی را پیش میکشد
با درنظر گرفتن مسائل فوق بنظر میرسد ایران دومین قربانی سیاستهای ترامپ باشد.
باتوجه به این مسائل باید دید آیا یکبار دیگر تاریخ تکرار خواهد شد و روسها از کارت بازی ایران بهره خواهند گرفت و در همراهی با سیاست های رئیس جمهور احتمالی بعدی ایالات متحده با افزایش فشار بر تهران در راستای سیاست تنگ تر نمودن حلقه محاصره اقتصادی کشورمان ایفای نقش خواهند کرد، یا اینکه اعتماد تهران به پوتین جواب خواهد داد و روسها پس از تغییر رئیس جمهور آمریکا نیز به اجرای مفاد توافق همکاری راهبردی با تهران پایبند خواهند بود؟!
٭ متخصص امور روسیه
