محمود بهشتی لنگرودی
حضور تشکلهای سیاسی در حوزهی فعالیتهای صنفی، نهتنها ماهیت این مطالبات را دگرگون میکند، بلکه بستر پیدایش چالشها و مفاسد جدی را فراهم میسازد. برخی از این آسیبها عبارتاند از:
۱. حاکمیت منافع حزبی بر خواستههای صنفی
تشکلهای سیاسی با اولویتبندی منافع ایدئولوژیک و انتخاباتی، بهطور طبیعی از مطالبات صنفی برای اهداف جناحی خود بهرهبرداری میکنند. این روند، خواستههای واقعی صنف را به حاشیه میراند و در بلندمدت، اعتماد عمومی به حرکتهای صنفی را تضعیف میسازد.
۲. تبدیل نیروی اجتماعی به ابزار فشار سیاسی
تشکلهای سیاسی از انرژی و انسجام صنفها بهعنوان ابزاری برای فشار به حریفان سیاسی یا حمایت از جناحهای همسو استفاده میکنند. در این حالت، مطالبات صنفی به یک ابزار سیاسی تنزل یافته و از مسیر واقعی خود خارج میشود، که این امر در نهایت امکان حل ریشهای مشکلات صنفی را از بین میبرد.
۳. مسموم شدن فضای صنفی
ورود سیاست به فضای صنفی، میدان را از مسائل تخصصی به منازعات جناحی میکشاند. در این شرایط، اعتراضات و تلاشها برای بهبود وضعیت صنف، به عرصهای برای تبلیغات حزبی و نمایشهای سیاسی بدل میشود. چنین روندی باعث گسستگی و بینتیجه ماندن فعالیتهای صنفی میشود.
۴. فرسایش اعتماد عمومی
اعتماد عمومی، ستون اصلی هر حرکت صنفی است. اما زمانی که تشکلهای سیاسی به این عرصه وارد میشوند، رقابتها و منازعات جناحی به بیاعتمادی گسترده میانجامد. اعضای صنف و افکار عمومی اینگونه برداشت میکنند که مسائل صنفی صرفاً پوششی برای تحقق اهداف سیاسی بوده است. این تصور، مشروعیت حرکتهای صنفی را بهشدت خدشهدار میکند.
۵. افزایش فشارهای قانونی و امنیتی
تشکلهای سیاسی با ورود به فضای صنفی، حساسیت حکومتها را برمیانگیزند و اعتراضات صنفی را به مسائل امنیتی گره میزنند. این امر باعث برخوردهای شدیدتر و محدودتر شدن فضای فعالیتهای صنفی میشود و به زیان مستقیم اعضای صنف تمام خواهد شد.
آسیبهای جدی:
طی سالهای اخیر، ورود تشکلها و افراد سیاسی به حوزهی صنفی، هزینههای جبرانناپذیری به اصالت و ماهیت این فعالیتها تحمیل کرده است. ادامهی این روند، جامعه را به بیاعتمادی کامل نسبت به هرگونه فعالیت صنفی خواهد کشاند.
نتیجهگیری:
تشکلهای سیاسی باید نقش خود را به حاشیه برده و در چارچوب تشکلهای صنفی تعریف شوند. تلاش برای رهبری جریانهای صنفی از سوی تشکلهای سیاسی، نهتنها غیرقابلقبول است، بلکه منشأ فساد و انحراف خواهد بود.
۱۴۰۳/۹/۱۲