علیرضا کفایی
تصورات نادرست و غیرواقعی از رویدادها و وقایعی که رخ می دهد در میان افرادی که به نحوی در مراکز قدرت قرار می گیرند وجود دارد و آنجا که جایگاه خود را در خطر می بینند وهمیات شدیدتر غلبه می کند، در آنان که قدرت را تصاحب می کنند تصور اینکه می خواهند به وی ضربه بزنند یا از مسند خواهد افتاد فشار روانی شدیدی بر او وارد آورده و دچار “وهم” می شود.
قدرت هرچه بیشتر و دراز مدت تر در اختیار کسی باشد و “قدرت مطلق” موجب خواهد شد شدت “وهم” فرد بالا رفته و دچار اختلال روانی گردد تا جایی که به روان پریشی به ویژه اسکیزوفرنی منجر شود و البته آنکه در کهولت سن باشد و مبتلا به بیماری های جسمی لاجرم برای درمان و تسکین ناچار از مصرف داروهای تسکین دهنده و داروهای خاص که به مخدر می مانند هستند و این بر شدت “وهم” می افزاید، اختلال پارانوئید که نوعی خاص از “توهم فکری” است نیز در این افراد مشاهده می شود.
معمولاً خود را مرکز عالم می پندارد و به غلط تصور می کند که همه می خواهند به وی صدمه بزنند و یا آنچه در جهان پیرامون رخ می دهد به نحوی برای ساقط کردن اوست؛ ادراک غیرواقعی از تحولات دارد، در عین شکست ها، ادعای پیروزی می کند، حلقه های نزدیک و تطمیع شده خود را فرا خوانده رجز خوانی می کند در حالی که در ضعیف ترین وضعیت قرار دارد تلاش می کند از طریق نزدیک ترین ها، خود را قدرتمندتر نشان دهد.
“وهم” چیره شده اینچنینی تا جایی گسترش می یابد که فرد دارای “قدرت مطلق” هیچ تحلیل و نظری از دیگران را نمی پذیرد، خود را دائر مدار همه امور و عقل کل می داند و از دیگران تسلیم و اطاعت بی چون و چرا می خواهد، قدرت وی را کور و کر کرده، طریق استخفاف و استکبار طی می کند، خضوع و خشوع بی چون و چرا می خواهد، فرعونیت دارد، فرعون می شود.
شکست دیکتاتور با “قدرت مطلق” از همین جا آغاز می شود و البته در نظر دیگران از قبل شکست خورده است ولی کسی جرأت گفتن را ندارد که اگر کسی هم اشاره ای کرد در چنگال بی رحم دیکتاتور گرفتار و به بند کشیده می شود و یا به آنی از حیات ساقط می گردد.
دیکتاتور از موقعیت “وهم” به تدریج به “مقام وهن” می رسد، چون عنکبوت می شود که به دور خود تارهای وهم می تند و تصور می کند بنایی فراهم آورده که شکست و هبوط در آن راهی ندارد ولی لرزان ترین خانه و بنای سست همین “بیت عنکبوت” است…. ” کَمَثَلِ الْعَنکَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَیْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنکَبُوتِ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ”.
از این پس دیکتاتور علیرغم “وهم” قدرت مطلق در سراشیبی سقوط قرار خواهد گرفت و خود هم این را فهم و درک نمی کند تا زمانی که خانه عنکبوت ویران شود… پس از “مقام وهن” نوبت سرنگونی است…. “در نظامهای دیکتاتوری همه چیز تا ۱۵ دقیقه قبل از فروپاشی خوب به نظر میرسد”.
