مرتضی کاظمیان
قالیباف امروز و در مجلس شورای اسلامی از جنبش ملی مشروطیت ایران یاد کرده، و جمهوری اسلامی را تحقق مطالبات مشروطهخواهان خوانده است. طنزی تلخ …
جمهوری اسلامی حتی کاریکاتوری از خواستههای ترقیخواهانهی ایرانیان در ۱۱۹ سال پیش نیست.
جنبش ملی مشروطیت محدودسازی قدرت و نفی استبداد را هدف قرار داده بود. جمهوری اسلامی اما حکومتی استبدادی و سرکوبگر، و متکی به حاکم خودکامه و ولایت مطلقه فقیه است.
مشروطهخواهان بهدنبال حاکمیت قانون و عدالتخانه و پاسخگوکردن حاکمان بودند. در جمهوری اسلامی اما شخص اول نظام به هیچ فرد و نهادی پاسخگو نیست؛ قوه قضائیه هم زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی، سامان میگیرد و به دور از انصاف و استقلال، اقدام میکند.
جنبش ملی مشروطیت در پی تکوین مجلس مستقل و برآمده از خواست و ارادهی گروههای اجتماعی مختلف و از دل انتخاباتی آزاد و سالم بود. مجلس شورای اسلامی اما برآمده از نظارت استصوابی و فیلتر شورای نگهبان است و از پس انتخاباتی نمایشی و ناسالم و غیرمنصفانه شکل میگیرد.
کنشگران در جنبش مشروطه بهدنبال تدوین قانونی عرفی بر پایهی قانونگذاری نمایندگان واقعی مردم بودند. اما در جمهوری اسلامی، حکومتی فقاهتی متکی بر نظر فقها و به ویژه حکمرانی ولایت مطلقه فقیه شکل گرفت.
مشروطهخواهان بهدنبال تفکیک واقعی قوای سهگانه بودند، اما در جمهوری اسلامی تمامی راهها و سیاستگذاریها به بیت رهبری ختم میشود.
جانبازان و آزادگان در جنبش ملی مشروطیت، در پی آزادی مطبوعات و انجمنهای سیاسی بودند. در جمهوری اسلامی اما سرکوب آزادی بیان و عقیده و رسانه و حزب، به رویکرد و سیاستی ثابت و مسلط تبدیل شده است.
ترقیخواهی و توسعهطلبی از محورهای مطالبات جنبش مشروطه بود. جمهوری اسلامی اما بسط ایدئولوژی خود را به توسعه و رفاه مردم ایران ترجیح داده است.
و سرانجام آنکه، جنبش ملی مشروطیت را میتوان جنبشی برای دموکراسی و تحقق حاکمیت ملت توصیف کرد. جمهوری اسلامی اما رژیمی غیردموکراتیک و اقتدارگراست که مطالبات ملی و جنبشهای اعتراضی را تنها با سرکوب و سانسور، پاسخ میدهد.
اینچنین، شکافی درهمانند میان خواستهها و آرمانهای جنبش ملی مشروطیت با جمهوری اسلامی وجود دارد که جز با گذار از وضع مستقر پر نمیشود.
