خیزش اعتراضی اخیر مردم در ایران، تحولات نظامی در خاورمیانه ، و احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران

خیزش اعتراضی مردم ایران به دلیل ناترازی دخل‌وخرج معیشتی از روز ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شد و تاکنون ادامه دارد. اعتراضات با اعتصاب و اعتراض بازار تهران وارد مرحله جدیدی شد و به‌سرعت به اعتراضات خیابانی گسترش یافت؛ به‌گونه‌ای که مناطق مختلف تهران، از جمله دانشگاه‌ها، و سپس شهرهای مختلف کشور را دربر گرفت. خشم مردم علیه حکومت اسلامی و رهبر آن، «آیت‌الله علی خامنه‌ای»، ادامه یافت و بار دیگر صدای پای انقلاب را به گوش جهانیان رساند.

این فرایند از سال ۱۳۸۸ با شعار «رأی من کو؟» آغاز شد و سپس در دی‌ماه ۱۳۹۶، آبان ۱۳۹۸ و جنبش شکوهمند «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ ادامه پیدا کرد؛ حرکتی که گذار از کلیت نظام اسلامی را در دستور کار خود قرار داده و تا وضعیت امروز امتداد یافته است. تداوم دادخواهی و استقامت معترضان در خیابان‌های بیش از ۶۰۰ شهر وشهرک و روستا، علی خامنه‌ای و دستگاه سرکوبگر او را به هراس انداخته اند ، و وی فرمان قتل‌عام معترضان در خیابان‌ها را صادر کرده است. تاکنون رسانه‌ها آمارهای متفاوتی ارائه داده‌اند؛ شمار تلفات بین ۶ هزار تا ۱۲ هزار کشته، ده‌ها هزار زخمی و بازداشت بی‌شمار کنشگران گزارش شده است که سرنوشت بسیاری از آنان بسیار نگران‌کننده است.

رئیس‌جمهور آمریکا آقای ترامپ، با توجه به آمار هولناک کشته‌شدگان، به خامنه‌ای و سران نظام اسلامی هشدار داد که اگر مقامات جمهوری اسلامی به کشتار معترضان ادامه دهند، آمریکا دست به «اقدامی بسیار جدی» خواهد زد. هدف این هشدار از سوی کنشگران به‌گونه‌های مختلفی تفسیر شده است؛ از جمله حملات سایبری، تحریم‌های بیشتر و حملات هوایی علیه تأسیسات و پایگاه‌های سپاه پاسداران. ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاران هنگام بازگشت به کاخ سفید از فلوریدا اظهار داشت که می‌خواهد بررسی کند آیا آمار کشته‌شدگان مربوط به «اغتشاشگران» بوده یا مردم معترض بی‌گناه. به‌عبارتی می‌توان تحلیل کرد که با توجه به وضعیت بحرانی خاورمیانه، لابی‌گری کشورهای عربی و اروپایی و اهمیت تأمین امنیت کشتیرانی در خلیج فارس، ایالات متحده دست به اقدام نظامی شتاب‌زده نخواهد زد.

از سوی دیگر، نظام اسلامی پیوسته با تهدید به واکنش جدی در صورت حمله نظامی آمریکا و اسرائیل، حملات موشکی به منافع آمریکا در خاورمیانه را «حق دفاع مشروع» خود می‌داند. در همین راستا، فرماندهی سنتکام آمریکا برای آمادگی در چنین سناریویی، یک واحد جدید هماهنگی دفاع هوایی و موشکی در پایگاه هوایی العدید قطر ایجاد کرده و در حال تکمیل آن است (۱). نیروهای فرانسوی نیز در پایگاه العدید در ایجاد و تکامل این واحد مشارکت دارند. سنتکام اعلام کرده است که «ادغام تلاش‌های دفاع هوایی و موشکی میان شرکای منطقه‌ای» هدف این طرح است. همچنین تأیید شده که نیروهای هوایی آمریکا در کنار شرکای منطقه‌ای در برنامه‌ریزی رزمایش‌های چندملیتی، اجرای مانورها و واکنش به سناریوهای احتمالی همکاری خواهند کرد. این مرکز شامل نمایندگانی از ۱۷ کشور است که به هماهنگی به‌کارگیری امکانات هوایی نظامی در سراسر خاورمیانه می‌پردازند.

دریاسالار برد کوپر، رئیس سنتکام، این اقدام را «گامی مهم در تقویت همکاری‌های دفاعی منطقه‌ای» توصیف کرد. وی افزود که این مرکز نحوه هماهنگی و تقسیم مسئولیت‌های دفاع هوایی و موشکی نیروهای منطقه‌ای را بهبود می‌بخشد. سپهبد درک فرانس، رئیس فرماندهی نیروی هوایی آمریکا، نیز اعلام کرد که این اقدام دفاع هوایی و موشکی یکپارچه ایالات متحده در منطقه را تقویت می‌کند. یادآوری می‌شود که در بحبوحه جنگ ۱۲روزه در ژوئن ۲۰۲۵، نظام اسلامی با موشک و پهپاد به پایگاه العدید حمله کرد. بنا بر اطلاعات موجود، این اقدام با اطلاع قبلی به دولت قطر انجام شد تا تلفات جانی در پی نداشته باشد و موجب واکنش آمریکا نشود؛ هرچند خسارات تأسیساتی محدودی به‌جا گذاشت.

کشور های حوزه جنوبی خلیج فارس، به‌ویژه پادشاهی عربستان سعودی، نسبت به حمله احتمالی آمریکا به تهران هشدار داده‌اند و آن را عاملی برای گسترش جنگ در منطقه می‌دانند. در همین راستا، مقاله‌ای در وال‌استریت ژورنال به قلم سامر سعید و عمر عبدالباقی در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شد که خلاصه آن چنین است: 

‎عربستان سعودی و دیگر کشورهای عربی خلیج فارس، از بیم اختلال در بازار نفت و بی‌ثباتی منطقه‌ای، آمریکا را از حمله به ایران برحذر داشته‌اند (۲). این هشدار در حالی مطرح می‌شود که این کشورها در قبال اعتراضات مردم ایران عمدتاً سکوت کرده‌اند. هم‌زمان، دولت ترامپ هنوز نوع اقدام نظامی احتمالی را مشخص نکرده، اما اعلام کرده است که احتمال حمله بیشتر از عدم حمله است. ترامپ چندین بار مردم معترض ایران را به ادامه تظاهرات تشویق کرده و گفته است که کمک در راه است.

به دلیل نگرانی کشورهای همسایه جمهوری اسلامی در خلیج فارس از گسترش جنگ، این کشورها به تقویت توان نظامی خود روی آورده‌اند. عربستان سعودی برای تقویت نیروی دریایی خود اقدام به خرید ناوهای جدید از شرکت‌های لاکهید مارتین و فینکانتیری آمریکا کرده است. جوزف حبوش در رسانه العربیه در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵ گزارش داد که این پروژه شامل ساخت چهار ناو پیشرفته است (۳). این ناوها با هدف نوسازی ناوگان دریایی عربستان با فناوری‌های پیشرفته، آموزش‌های نوین و قابلیت‌های عملیاتی گسترده‌تر طراحی شده‌اند. سرلشکر محمد الغریبی، رئیس ستاد نیروی دریایی عربستان، به همراه مقامات ارشد سعودی و آمریکایی در مراسم به‌آب‌اندازی نخستین ناو حضور داشت. نمایندگان شرکت‌های سازنده نیز در این مراسم شرکت کردند. وی تأکید کرد که این کشتی‌ها برای انجام مأموریت‌های متنوع، از جمله مقابله با تهدیدات هوایی، زمینی و دریائی، مجهز خواهند شد.

این ناوها تحت پروژه «طویق» و بر اساس کلاس ناوهای رزمی ساحلی فریدام نیروی دریایی ایالات متحده ساخته شده‌اند. نخستین ناو این کلاس با نام «ملک سعود» و شماره ۸۲۰ در دسامبر ۲۰۲۵ به آب انداخته شد. مشخصات فنی این ناوها به‌طور خلاصه عبارت است از: طول ۱۱۸٫۶ متر، عرض ۱۷٫۶ متر، وزن جابجایی (بار کامل) ۳۶۰۰ تن، حداکثر سرعت بیش از ۳۰ گره دریایی، برد ۵۰۰۰ مایل دریایی با سرعت ۱۴ گره، پیشرانه ترکیبی دیزل و گاز و ظرفیت خدمه ۱۰۱ نفر.

سامانه‌های تسلیحاتی و رزمی

‎این ناوها به پیشرفته‌ترین سامانه‌های روز مجهز هستند؛ از جمله سامانه مدیریت رزمی برگرفته از سیستم Aegis که تمامی رادارها، حسگرها و کنترل سلاح‌های ناو را یکپارچه می‌کند. سامانه پرتاب عمودی هشت‌لوله Mk-41 قابلیت شلیک موشک‌های ESSM یا CAMM-ER برای دفاع هوایی را دارد. موشک‌های ضدکشتی شامل دو پرتابگر چهارلوله برای موشک‌های Harpoon Block II است. توپ دریایی ۷۶ میلی‌متری  OTO Melara Super Rapid، سامانه دفاع نزدیک  SeaRAM، دو توپ ۲۰ میلی‌متری کنترل از راه دور و امکانات هوانوردی شامل عرشه پرواز و آشیانه بالگرد MH-60R Seahawk نیز از دیگر تجهیزات این ناوها هستند.

زیرساخت‌های استراتژیک

‎این پروژه تنها به خرید ناو محدود نمی‌شود، بلکه شامل ارتقای گسترده پایگاه دریایی ملک عبدالعزیز در جبیل نیز هست؛ از جمله احداث اسکله‌های جدید، تأسیسات تعمیر و نگهداری تخصصی، بالابر کشتی و مراکز آموزشی اختصاصی برای خدمه سعودی.

در پایان، بر اساس تازه‌ترین گزارش‌ها، آمریکا در حال تخلیه پایگاه العدید قطر است ونشانه هائی دیده می‌شود که ممکن است سنتکام آمریکا طی ۲۴ ساعت آینده به ایران حمله کند.

همرزمان گرامی،

‎بر اساس گزارش رسانه‌های داخلی و خارجی، ملت ایران به دلیل بی‌کفایتی رژیم و نبود راهکارهای مؤثر، در وضعیتی بسیار خطرناک قرار دارد. سران رژیم تنها به امنیتی‌کردن فضا و تشدید سرکوب مردم روی آورده‌اند. در خیزش اخیر، نیروهای سرکوبگر شامل نظامیان، نیروهای انتظامی، سپاه و بسیج ده ها هزارنفر  نفر را کشته،  مجروح و ‎ بازداشت کرده‌اند؛ افرادی که در زندان‌های رژیم در خطر شکنجه و اعدام قرار دارند.

ما نظامیان سوگند خورده‌ایم که از کشور و ملت ایران پاسداری کنیم. اکنون زمان پایبندی به این سوگند و عمل به وظیفه تاریخی و ملی ما فرا رسیده است. سخن از کودتا یا قیام نظامی علیه رژیم نیست؛ این وظیفه مردم ایران است. وظیفه ما برقراری نظم و امنیت و فراهم‌کردن بستر عبور از این رژیم و ساخت آینده‌ای بهتر برای ملت است.

نظامیان ایران نباید از حاکمیتی حمایت کنند که مورد نفرت اکثریت ملت، به‌ویژه نسل جوان، قرار دارد و دست به کشتار آنان زده است. ارتش باید در کنار ملت ایران بایستد و مسئولانه عمل کند.

فرزندان و همقطاران نظامی من تأکید میکنم، سکوت یا بی‌طرفی جایز نیست. باید از فرصت‌ها استفاده کنیم و در کنار مردم به‌پاخواسته کشورمان بایستیم.۰

جان شما و جان هم‌وطنان به‌پاخواسته

‎ناخدا محمد فارسی

‎۱۴ ژانویه ۲۰۲۶

1 – https://www.jpost.com/middle-east/article-883254

2 – https://www.wsj.com/world/middle-east/irans-gulf-rivals-warn-u-s-against-strike-on-iran-1388236e?mod=hp_lead_pos2

3 – Saudi Arabia floats newest naval vessel built in US state of Wisconsin

 

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»