سازمان ملل متحد به مناسبت زادروز خانم مریم میرزاخانی بیست و دوم اردیبهشت را روز جهانی زن در ریاضیات نامید.
مریم میرزا خانی نه تنها در تقویم جهانی بلکه در تاریخ علم مدرن تاثیر به سزایی داشته است. او با توانمندی تفکر ریاضیاتی خود راه حلی برای محاسبه حجم و فرمهای هندسی هذلولی یافت، یکی از مسایل حل نشده در ریاضیات مدرن. میرزاخانی با این راهکار خود توانست دانش سطحهای ایستا با سیستم های دینامیک که در دانش نیروهای پویا است پیوند دهد .
مریم میرزاخانی همان راهی را پیمود که در قرن هفدهم آیزاک نیوتن در اثبات قوانین حرکت خود که فیزیک نیوتنی است ریاضیات حرکت را خلق کرد .
دستاورد مریم میرزاخانی برای فیزیک مدرن، فرصتی برای اثبات و محاسبه رصدهای کیهانی بدست می دهد که توسط آن می توان قوانین حاکم بر حرکت های اشیا کیهانی را به روش ریاضیاتی مریم میرزا خانی شرح داد.
این دستاورد شگفت انگیز مریم میرزا خانی نام اورا در صدر هفت زن تاثیر گذار جهان قرار داد. در کنار زنانی چون ماری کوری ، اولین زن فیزیکدان قرن بیستم که دوبار جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد، در کنار خانم روزالید فرانکلین، اولین زنی که دانش ترکیبی فیزیک- زیست او به کشف دی -آن- ای موجود در هسته سلول و کشف کدهاى حیاتى منجر شد.
حضور چنین زنانی از جنس اندیشه و علم به همه انسانهای جهان اثبات می کنند مرزهای جنسیت در علم چه متوهمانه و جاهلانه اند و جهان آینده ما به این مرز بندی های جنسیتی و نژادی چه با حیرت خواهد نگریست.
خاطره مریم میرزاخانى، همچنین تلنگرى است بر ذهن انسان ایرانى تا فراموش نکنیم، چه استعدادهاى کم نظیرى چون او در کویر نظام اسلامى خشکیدند، پژمرده شدند، جلاى وطن کردند و یا به اسارت تحجر قرون وسطایی آنان در امدند.
روز زن و ریاضیات بر همه صاحبان اندیشه قرن های دیروز، امروز و آینده مبارک باد.
یزدان شهدایی
