وضعیت شبه نظامیان در عراق و مشکل الکاظمی

تا هنگامی که نیروهای بسیج مردمی در عراق حکمرانی میکنند، بی ثباتی کشور عراق شدت خواهد یافت. انتخابات زودرس عراق هم چاره ساز نخواهد بود

نخست وزیر عراق بعد از سفر به تهران و ملاقات با خامنه ای با مشکلات بسیاری در عراق روبرو گردید! از جمله مشکلات چالش برچیدن گروه های شبه نظامی در قالب حشدالشعبی و سپاه بدر و دیگر گروه هاست که زیر نظر سپاه قدس عمل میکنند. مشکل عظیمی که نخست وزیری الکاظمی را به چالش کشیده؛ این شبه نظامیان اند که خود را ورای سیستم اداری و قوانین کشوری عراق میدانند و از حکومت عراق تبعیت ندارند، و بیشتر گوش بفرمان علی خامنه ای در تهران هستند. انتخابات زودرس عراق در تاریخ ۶ ژوئن ۲۰۲۱، احتمالاً برای پیدا کردن راهکاری برای حلٌ این معضل اساسی در کشور عراق است. اکثر نمایندگان پارلمان عراق وابسته رژیم اسلامی در تهران اند که این امر امکان حلٌ مشکلات توسط نخست وزیر کشور و بالطبع مردم عراق را کاهش داده است. کشور عراق به پارلمانی نیازمند است که نمایندگانش فاسد و دست نشانده خامنه ای در تهران نباشند. به دلیل اینکه شبه نظامیان در تاروپود سیستم اداری عراق نفوذ نموده اند، میتوان گمانه زد، در انتخابات زودرس هم دخل و تصرف داشته باشند و شبیه همان مفسدان به پارلمان راه یابند و نتیجه انتخابات زودرس هم راه به جایی نبرد.

خبرگزاری رویترز (۱) مینویسد الکاظمی روز جمعه ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۰، از برقراری انتخابات زودرس عراق خبر داده است. انتخابات جدید یکی از خواست های مردم معترض عراق بود که در سال گذشته، ماه ها در خیابانهای بسیاری از شهرهای عراق بدلیل فساد در دولت عراق، عدم رعایت حقوق شهروندی، بیکاری و معضلات معیشتی به تظاهرات پرداختند و صد ها نفر از آنها توسط نیروهای امنیتی و شبه نظامیان وابسته به سپاه قدس رژیم ایران کشته شدند. معترضین عراقی در تظاهرات خود خواستار انتخابات آزاد شدند و همچنین کوتاه شدن دست نیروهای تروریستی رژیم اسلامی در عراق. لازم به یادآوری است الکاظمی برای برقراری انتخابات جدید به مصوبه پارلمان عراق نیاز دارد.

در این راستا  خبرگزاری تسنیم (۲) از قول رئیس سازمان شبه نظامی حشد شعبی، الفیاض،  مینویسد «رئیس سازمان حشد شعبی اعلام کرد که الحشد به‌عنوان یک نهاد نظامی عراق یکی از بازوان اصلی سیستم دفاع ملی کشور است و کاملاً منسجم با سیستم کشور عراق». این درحالی است  که از هنگام روی کار آمدن نخست وزیر جدید عراق، وی خواهان برچیده شدن کلیه شبه نظامیان مستقر در عراق بوده است. به عبارتی دیگر رئیس سازمان حشد شعبی میگوید این سازمان تابع استراتژی‌ای است که نیروهای مسلح عراق از آن در جنگ علیه تروریسم داعش استفاده کرده اند. با این سخنان الفیاض میگوید که «حشد الشعبی به همین شکلی که هست در عراق باقی خواهد ماند.» وی هنگام گفتگویی با شبکه خبری المیادین افزوده است: «حشد شعبی اراده و خواسته ملت عراق است و طرف‌هایی که آن را رد‌ ‎‌کنند، در حقیقت به‌دنبال تضعیف عراق هستند.»

الفیاض میگوید حشد الشعبی در شکست داعش نقش بسزائی داشت و رهبران آن فداکاری های زیادی برای دفاع از عراق انجام داده اند و در برابر آمریکا یا هر طرف دیگری تسلیم نخواهند شد. وی پیرامون کشته شدن ابومهدی المهندس نیز سخن گفته و خاطرنشان کرده است مصوبه پارلمان عراق درباره خروج نیروهای آمریکایی به‌طور اساسی به عملیات ترور شهید المهندس مربوط می‌شود. وی همچنین به اعتراضات اخیر در عراق اشاره کرد و گفت که برخی‌ها از این اعتراضات برای ایجاد فتنه در کشور سوء استفاده می‌کنند. ما نباید از اعتراضات مسالمت‌آمیز هراس داشته باشیم، اما در عین حال باید مراقب افراد سودجو بود.

الفیاض از جایگاه قدرت صحبت میکند و میگوید «دولت الکاظمی با حمایت پارلمان روی کار آمده است، و با توجه به شرایط کرونایی و بحران اقتصادی، باید به دولت الکاظمی فرصت داد.» رئیس سازمان حشد الشعبی تأکید کرده است عراق با همه همسایگان خود به‌خصوص سوریه در مبارزه با تروریسم تعامل و همکاری می‌کند. عراق با سوریه روابط تاریخی و جغرافیایی و عشایری دارد و دمشق برای بغداد خیلی مهم است، الفیاض به نحوی سخن رانده است که شبه نظامیان وی تحت  قوانین عراق نیستند و حتی برای شرکت در جنگ داخلی سوریه هم به مصوبه پارلمان عراق و یا نخست وزیر کشور نیاز ندارند. رئیس سازمان حشد الشعبی در ادامه راجع به روابط تهران و بغداد گفت که این روابط در بهترین شرایط خود بسر می‌برد.

وی گفت که سفر الکاظمی نخست وزیر عراق به تهران و دیدار وی با آیت الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی و حسن روحانی رئیس جمهور ایران، نشان‌دهنده عمق روابط و منافع مشترک دو کشور است!

بنظر نمیرسد الکاظمی بتواند بسادگی شبه نظامیان نیروهای بسیج مردمی حشدالشعبی و دیگران را منحل و حکومتی مردمی در کشور عراق برقرار نماید. در این راستا، نزدیکترین مشاور الکاظمی، هشام الهاشمی در تاریخ ۸ ژوئیه ۲۰۲۰، بدست گروه های تروریستی در عراق کشته شد.  خبر گزاری واشنگتن پست (۳)، ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۰،  کشته شدن الهاشمی را به نیروهای بسیج مردمی مرتبط به سپاه قدس دانسته است. افزون بر اینکه این شبه نظامیان با اقدامات تروریستی و بمب گذاری و موشک پراکنی قدرت اجرائی نخست وزیر عراق را به چالش کشیده اند. نزدیکان نخست وزیر نگران آنند که اقدامات تروریستی شبه نظامیان ممکن است به اطرافیان نزدیک وی نیز کشیده شود. اگر چه هنوز قاتل الهاشمی شناخته نشده است، ولی مسئولین امنیتی عراق این قتل را به شبه نظامیان مرتبط به سپاه قدس میدانند که الکاظمی از هنگام نخست وزیری برای خاتمه دادن به فعالیت آنان کوشش نموده است۰

خبرگزاری العربیه نیز خبر داده موج ترور فعالان عراقی از سوی شبه‌نظامیان وابسته به ایران بالا گرفته است. ابوعلی العسکری، یکی از مسئولان امنیتی گردان‌های حزب‌الله در صفحه توئیترش نوشت که حزب‌الله آمادگی کامل برای ضربه زدن به منافع آمریکا در عراق را دارد. خبرگزاری افزوده است در روزهای گذشته شواهدی به دست آمد که نشان می‌دهد حزب‌الله عراق در ترور هشام الهاشمی، تحلیلگر امور سیاسی-امنیتی در عراق دست داشته باشد. غیث التمیمی، رهبر جریان مواطنون در صفحه توئیترش نوشته که پیش از کشته شدن هشام الهاشمی، با او گفتگو کرده و الهاشمی به او گفته که از سوی حزب‌الله عراق تهدید به مرگ شده. الهاشمی در این گفتگو از التمیمی خواسته او را برای شیوه مناسب برخورد با این تهدیدها راهنمایی کند. سئوال بر این است که آیا الکاظمی قادر است برای پیدا کردن قاتل الهاشمی اقدام مؤثری انجام دهد، بخصوص اینکه اگر قاتل را پیدا کنند و مشخص شود که دستور (فتوای) قتل الهاشمی را شخص دیگری صادر کرده باشد، که چالشی بس سنگین تر خواهد بود؛ شاید بهتر آن باشد که قاتل پیدا نشود. منظور از این حدث و گمانه زنی ها آنست که سرنخ دستور برای کشتن الهاشمی ممکن است به خامنه ای ختم شود، که از نظر سیاسی چالشی بس سنگین تر باشد.

الکاظمی بدنبال برقرار کردن عدالت در عراق است و میخواهد دولت دمکرات در عراق انتخاب کند که جوابگوی خواستهای مردم به پا خاسته عراق باشد. ولی بنظر میرسد دستهایش بسته است. تحلیل ها نشانگر آنست که، تا برقراری دولتی سکولار و دمکرات در عراق فاصله بسیاری در پیش است. بی ثباتی کشور عراق، سوریه و لبنان در خاورمیانه ساخته و پرداخته رژیم اسلامی در ایران است و بقول معروف سر این افعی در تهران است که باید بریده شود تا بتوان در خاورمیان ثبات بوجود آورد.

خبرنگار واشنگتن پست مینویسد مهم نیست شخص سیاسی در عراق، از نظر امنیت جانی چه مقدار محافظ داشته باشد، تروریستها میتواند از حلقه حفاظتی عبور کرده و جنایت خود را اجرائی کنند. تحلیل گری در دانشگاه شیکاگو، به نام رمزی ماردینی، میگوید به احتمال قوی میتوان گفت قتل الهاشمی توسط کتائب حزب الله که زیر نظر سپاه قدس در عراق عمل میکند انجام گرفته باشد، و این گروه ها در آینده نیز برای نخست وزیر عراق مشکل ساز خواهند بود. کتائب حزب الله یکی از گروه های زیر مجموعه نیروی بسیح مردمی حشد الشعبی است که هنگام مبارزه با داعش همراه با نیروهای ائتلاف بوجود آمد و اکنون هم خود سرانه در کشور عراق دست به شرارت میزند و از حکومت عراق فرمانبرداری ندارد.

ماردینی میگوید از هنگامی که نخست وزیر عراق کوشش کرده شبه نظامیان نیروی بسیح مردمی را منحل کند، شبه نظامیان جری تر شده و مداوم دست به اعمال تروریستی میزنند. به پایگاه های  واقع در عراق که نظامیان ائتلاف در آنها استقرار دارند حمله موشکی میکنند، آدم ربائی میکنند و حکومت الکاظمی را به چالش کشیده اند.

با توجه به وضعیتی که شبه نظامیان نیروی بسیج مردمی، ساخته قاسم سلیمانی در عراق، بوجود آورده اند، دولت عراق درحال حاضر قادر به کنترل آنها نیست. الکاظمی فردی با تجربه اطلاعاتی-امنیتی است، حال اگر وی نتواند از عهده چالش شبه نظامیان در عراق،  که از گروه های مختلف تشکیل شده اند بر آید، نمیتوان آینده روشنی برای کشور عراق رقم زد. هنگامی که الکاظمی به نخست وزیری انتخاب شد، با توجه به پیشینه سیاسی و اطلاعاتی وی، انتظار میرفت بتواند به حکومت عراق سر و سامانی بدهد، اما تاکنون موفقیتی نداشته است. به قولی معروف، همان گونه که بیان شد ، سر افعی یا ماری که الکاظمی با آن دست و پنجه نرم میکند در بیت خامنه ای است. میتوان گمانه زد که مسافرت الکاظمی به تهران برای درخواست آن بود که رژیم اسلامی دست از تبهکاری هایش در عراق بردارد، ولی با توپ و تشر خامنه ای روبرو شد. خامنه ای به الکاظمی یادآور شد «برو آمریکا را از عراق بیرون کن».

به دلایل یاد شده در بالا روابط رژیم اسلامی با عراق بشدت چالش آور شده است. در چند روز گذشته با مسافرت ظریف به بغداد و سخنان حسن روحانی کوشش گردیده از شدت چالش ها کاسته شود، ولی تا هنگامی که نیروهای بسیج مردمی در عراق حکمرانی میکنند، چالش ها برطرف نخواهد شد و بی ثباتی کشور عراق شدت خواهد یافت. انتخابات زودرس عراق هم چاره ساز نخواهد بود.

ناخدا محمد فارسی

۲۱ آگوست ۲۰۲۰

https://uk.reuters.com/article/uk-iraq-politics-election/iraq-pm-calls-early-election-for-june-6-2021-idUKKCN24W2VT ۰ (۱)

https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/05/09/2317349/ (۲)

https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/killing-of-iraqi-government-confidant-exposes-perils-of-showdown-with-iranian-backed-militias/2020/07/24/30a0a796-c5e4-11ea-a825-8722004e4150_story.html (۳)