علیرغم آن که جو بایدن در دوران رقابت های انتخاباتی بارها وعده داد که در صورت پیروزی به برجام باز می گردد، اما هم اکنون امیدها برای بازگشت فوری به توافق هستهای ایران رو به کمرنگ شدن است: شکست مذاکرات برای ایران و آمریکا زیان های بسیار خواهد داشت.
دیوید سینگر و لارا جیکز
نیویورکتایمز
مقامهای دولت بایدن با گذشت زمان و در آستانه تشکیل دولت جدید ایران در خصوص احیای برجام بسیار بدبین هستند و نگرانند که با روی کار آمدن ابراهیم رئیسی رئیسجمهور تُندرو در ایران در چند روز آینده، جمهوری اسلامی شروط و تقاضاهای جدیدی را از ایالات متحده درخواست کند. مذاکرات هستهای وین امیدوار بودند که به زودی توافق نهایی در خصوص احیای برجام حاصل شود اما هماکنون امیدها برای حصول توافق هستهای رو به از بین رفتن است.
مذاکرات وین درباره برجام از ماه های پایانی ۱۳۹۹ با هدف بازگرداندن آمریکا به توافق هستهای ایران و مجاب کردن تهران برای متوقف کردن اقداماتش در جهت کاستن از تعهدات برجامی خود آغاز شد. جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده با توجه به خروج آمریکا از برجام با نمایندگان این کشور گفتوگو نمیکند. آمریکاییها از طریق سایر طرفهای حاضر در مذاکرات، از مواضع ایران مطلع میشوند. ششمین دور این مذاکرات، از روز ۲۲ خرداد ماه آغاز شد و تا روز یکشنبه ۳۰ خردادماه ادامه داشت. عباس عراقچی» معاون وزیر امور خارجه و رئیس هیأت ایرانی شرکت کننده در مذاکرات وین در آن زمان گفت ملاک ایران رسیدن به یک توافق خوب است. او درباره روند مذاکرات گفت: به اواخر کار نزدیک شدیم، ولی مسیر باقیمانده ساده نخواهد بود.
بازرسان بینالمللی عملاً کور شدهاند و در سایت هستهای نطنز، سانتریفیوژها با سرعت مافوق صوت در حال چرخش هستند و شروع به غنیسازی مقادیر کمی از سوخت هستهای با درصد غنای نزدیک به بمب کردهاند.
هنوز برنامههای دولت رئیسی برای ادامه روند مذاکرات وین برای احیای برجام نامشخص است و هنوز مشخص نیست که آیا تیم مذاکرهکننده ایران در دولت جدید تغییر خواهد کرد یا خیر. رابرت مالی نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران نیز به تازگی گفت ایران ممکن است با «مطالبات غیرواقعی» به دور هفتم مذاکرات وین بیاید.
در صورت شکست دیپلماسی هر دو طرف ایران و آمریکا چیزهای زیادی را از دست خواهند داد. برای جو بایدن، بازگرداندن برجام به مسیر اصلی خود، یک هدف مهم محسوب میشود به امید آن که بتواند مجدداً برنامه هستهای ایران که پس از گذشت سه سال از خروج واشنگتن از برجام از سر گرفته شده است، مهار کند. احیای برجام به عنوان بخشی از تلاش بایدن برای احیای روابط آسیبدیده واشنگتن با همپیمانان اروپایی عضو برجام (انگلیس، فرانسه و آلمان) بسیار حائز اهمیت است.
مشاوران بایدن این نگرانیهای خود را پنهان نمیکنند که طرف ایرانی به اندازهای از روند فعلی و برنامههای فعلی آموختهاند که احتمالاً در آیندهای نزدیک و شاید در همین پاییز امسال، بازگشت به توافق قبلی هستهای غیرممکن باشد.
منبع: نیویورک تایمز