اُلیگارشی، «گروهک سالاری، خویشاوندسالاری یا حکومت گروه اندک»، اصطلاحی است که اشاره تحقیرآمیزی دارد به دسترسی به حکومت به دلیل خویشاوندی، دوستی یا ارتباطات خاص گعدهای، معنی آن این است که نهتنها حکومت در دست یک گروه کوچک است، بلکه این گروهِ حکمران و کوچک، فاسد هم هستند و در برابر تودهٔ مردم مسئول نیست؛ یا از جهات دیگر مورد بیزاری همگان است.
اُلیگارشی ممکن است به حاکمیت عدهای اندک نهتنها در زمینهٔ حکومت کشور، بلکه به حکومت عدهای هممسلک یا گروه کوچک در هر مجمعِ دینی، صنفی یا هر مجمع دیگر اشاره داشتهباشد.
در مفهوم سیاسی، این اصطلاح از زمان افلاطون با مونارشی و دموکراسی تفاوت داشتهاست. اُلیگارشی در نظر افلاطون شکل منحط حکومت، یعنی صورت فاسدشدهٔ اریستوکراسی است که به حکومت نخبگان اطلاق میشود، همانطور که جبّاریّت صورت فاسدشدهٔ حکومت پادشاهی و حکومت تودهٔ بَلواگر نیز صورت فاسد شدهٔ دموکراسی است.
با معرفی برادر داماد شهردار تهران در مرکز پژوهشهای مجلس و سپس معرفی به عنوان وزیر پیشنهادی وزارت آموزشوپرورش، اولین چیزی را که در ذهن تداعی میکند ورود خویشاوندسالاری در حوزه آموزش کشور است و این سوال مطرح میشود که: اگر برادرشان داماد آقای زاکانی نمیشد، اکنون چه شغل و پستی در کشور داشتند؟
وقتی دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه تهران، از ثبت نام و ادامه تحصیل منصرف میشود و در کوردستان به کولبری مشغول است، تداعی معنای بازتولید اُلیگارشی در جامعه را پررنگتر میکند که اگر این کولبر کورد، داماد یکی از مسؤلین باشد احتمال مدیرکل شدنشان در یکی وزارتخانهها چقدر میبود؟
وقتی فیش رئیس دفتر یکی از وزرا با مبلغ ۳۲ میلیون تومان را مشاهده میکنیم، بلافاصله یاد همکاران تازه استخدام خود در آموزشوپرورش افتادم که با مدرک دکترای تخصصی، کمتر از ۵ میلیون تومان حقوق دریافت میکنند.
اگر این اتفاقات را نشانه بازتولید الیگارشی در سیستم آموزشی کشور تصور نکنیم، چه باید بنامیم؟
وزیر آموزشوپرورش باید از بدنه معلمان و مورد وثوق آنان باشد و رزومه بازیهای اخیر برای برخی از این خویشاوندان جهت معرفی بهعنوان وزیر آموزشوپرورش، به شدت مورد نقد بوده و هرگز مورد قبول معلمانِ کشور قرار نمیگیرد.
دولت یا افرادی که به نام دولت، در حال لابی گری جهت وزارتِ اشخاص غیر معلم در آموزش و پرورش هستند، بدانند که این انتخابها فقط به تقابل با معلمان منتهی میشود.
عواقب این بیتوجهی به خواست معلمان، بر عهده آنانی است که در حال لابی برای خویشاوندان خود هستند.
هفدهم آبان هزارچهارصد
