آیا رتبه بندی معلمان مشکل معیشتشان را حل خواهد کرد؟

گفتگو با محمدرضا رضاخواه و‌ مژگان باقری

با رتبه بندی معلمان باز هم به طور میانگین ۴ میلیون کمتر از کارکنان دولت دریافت خواهند کرد

محمدرضا رضاخواه، کارشناس حوزه آموزش، درباره تصویب رتبه بندی معلمان و اینکه چقدر توانسته است خواسته جامعه فرهنگیان را محقق کند، اظهار کرد: خواسته اصلی معلم‌ها در گام اول همترازی در دریافت حقوق با کارمندان دولت  است و در مرحله بعد همترازی با اساتید دانشگاه. معلم‌ها می‌گویند ما معلم هستیم و کارمند نیستیم. قانون مدیریت خدمات کشوری برای کارمندان دولت است و اینکه قوانین اداری و استخدامی معلمان تحت قانون مدیریت خدمات کشوری قرار گرفته است برای شغل معلمی مشکلاتی را به وجود آورده است.

قانون مدیریت کشوری برای جامعه فرهنگیان ناکارآمد است

به‌گفته رضاخواه، کارکنان دولت در کنار حکم کارگزینی شان،  مبالغی دیگر مثل اضافه‌کار، شیفت، کمک هزینه‌های رفاهی، یارانه بیمه، مسکن و …  دریافت می‌کنند و این کمک‌هزینه‌های مختلف باعث شده است تا حقوق دریافتی کارمندان دولتاز ۵۰ تا ۲۰۰ درصد نسبت به احکام کارگزینی شان بیشتر باشد، اما معلمان در کنار حکم کارگزینی خود هیچ مبلغ اضافه‌ای دریافت نمی‌کنند و عموما حقوق آن‌ها پس از کسورات قانونی مانند بیمه، مالیات و بیمه تکمیلی تا ۲۰ درصد کمتر از احکام کارگزینی شان است که این موضوع تبعیض آشکاری بین معلمان و سایر کارمندان دولت به وجود دارد که این تبعیض‌ها به معیشت معلمان ضربه زده و آن را دچار آسیب کرده است و به همین علت است که می‌گوییم قانون مدیریت خدمات کشوری جوابگوی شغل معلمی که به کارمندی کاملا متفاوت است، نیست و باید نظام پرداختی معلمان از نظام پرداختی کارمندان دولت متفاوت باشد.

تناظر حقوق معلمان با مربی پایه یک دانشگاه تهران، نشان از نادیده گرفتن نقش معلمان است

به‌گفته این فرهنگی، معلمان خواهان  یک نظام پرداخت جداگانه هستند. معلمان باتوجه‌به قانون پرداخت هیات علمی  دانشگاه‌ها و کیفیت نظام حقوقی آن‌ها، درخواست داشتند تا نظامی مشابه نظام پرداختی اساتید دانشگاه‌ها داشته باشند که ویژگی‌های شغلی و شایستگی‌های آنان را در نظر بگیرد و بر همین اساس معلمان با توجه به مشابهت کارشان با اساتید دانشگاه خواستار آن شدند تا ۸۰ درصد هیات علمی متناظر خود در دانشگاه‌ها حقوق هایشان اصلاح شود..

بسیاری از دانشگاه‌ها سال هاست که مربی پایه یک جذب نکرده اند

وی افزود: در قانون اولیه رتبه بندی معلمان در مجلس، مقرر شد ۸۰ درصد هم‌ترازی با اساتید هیات علمی متناظر در دانشگاه‌ها  برای معلمان اعمال شود..، اما با اعلام دولت که بودجه‌ای برای انجام این کار ندارد و فقط ۱۲ هزارو ۵۰۰ میلیارد تومان برای نیمه دوم سال ۱۴۰۰ می‌تواند برای لایحه رتبه بندی تأمین کند، لایحه به‌سمتی رفت که کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، برای ایجاد توازن بین لایحه و بودجه در نظر گرفته شده، حقوق معلمان را با حقوق دریافتی مربی پایه یک دانشگاه تهران متناظر کرد.

رضاخواه اظهار کرد: مربی پایه یک کمترین سطح حقوقی در هیئت‌علمی دانشگاه را دارد و آنچه که مورد توجه است، این است که برخی دانشگاه‌ها برای سال‌ها است که مربی پایه یک جذب نکرده اند، اما در این رتبه بندی کف حقوق دریافتی معلم براساس مربی پایه یک در نظر گرفته شده است که ممکن است در آینده اصولا چنین مربی وجود نداشته باشد یا جذب نشود و بر همین اساس ممکن است در آینده تفاوت فاحشی بین حقوق مربی پایه یک با اساتید دانشگاه به وجود آید و مجدا معلمان در حلقه اعتراضات نسبت به تفاوت زیاد در حقوق هایشان با کارمندان و دیگر اساتید دانشگاه بیفتند.

با  بودجه رتبه بندی، حقوق معلمان حداکثر ۲۷ درصد افزایش می‌یابد

رضاخواه گفت: باتوجه‌به اینکه بودجه حقوقی آموزش‌وپرورش در سال گذشته حدود ۹۰ هزار میلیارد تومان بوده است، ا ۱۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان بودجه رتبه بندی حقوق معلمان را حداکثر  ۲۷ درصد افزایش خواهد داد.

وی ادامه داد: نهایت افزایش حقوق معلم‌ها حدود ۲۷ درصد خواهد بود که باتوجه‌به اختلاف ۱۰۰ درصدی میانگین دریافتی حقوق معلمان با  کارکنان دولت، این ۲۷ درصد افزایش حقوق معلمان، نمی‌تواند مشکلات معیشتی معلم‌ها را جبران کند و مجددا شاهد اعتراضات معلمان خواهیم بود.

با اجرای رتبه بندی معلمان هنوز هم به طور میانگین ۴ میلیون کمتر از کارکنان دولت دریافت خواهند کرد

رضاخواه با اشاره به اعلام برخی از حقوق‌ها بعد از اجرای رتبه بندی گفت:  رییس کمیسیون آموزش مجلس گفته است که با اجرای رتبه بندی، حقوق معلمان به ۱۶ میلیون تومان خواهد رسید که با محاسبات بالا و محدودیت‌های بودجه‌ای لایحه چنین چیزی ممکن نیست و ما از رییس کمیسیون آموزش مجلس انتظار داریم با اعلام چنین ارقامی این ذهنیت را در جامعه به وجود نیاورند که معلمان حقوق زیادی می‌گیرند، آنچه امروز وجود دارد، میانگین دریافتی حقوق معلمان ۶ میلیون ۹۰۰ هزار تومان است که پس از کسر بیمه و مالیات احتمالا به ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد این میانگین حقوق از خط فقر اعلام شده که ۷ میلیون تومان در شهر‌های کوچک و ۱۰ میلیون تومان در شهر‌های بزرگ است هم کمتر است. از سویی همین حالا هم معلمی ممکن است با توجه به شرایطی، حکم ۱۶ میلیون تومانی داشته باشند و اینکه فردی‌ای درصدی حقوق بالا بگیرند مهم نیست، انچه مهم است میانگین حقوق معلمان است که ۶ میلیون ۹۰۰ هزار تومان است و همه است که این میانگین بعد از رتبه بندی چقدر افزایش می‌یابد. نظر ما این است حداکثر این ماینگین ۲۷ درصد افزایش خواهد یافت و به ۸ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان خواهد رسید که هنوز با میانگین دریافتی سایر کارکنان دولت که ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است ۴ میلیون اختلاف دارد و معلمان ۴ میلیون تومان کمتر از سایر کارکنان دولت دریافت می‌کنند.   بنابراین ما از همه مسیولان خصوصا نمایندگان مجلس انتظار داریم تا با اعلام ارقام بالا برای حقوق معلمان که ممکن است برای درصد کمی از آن‌ها اعمال شود  برای معلم ضد تبلیغ نکنند.

آموزش‌وپرورش بستر توسعه نیروی انسانی

این فعال حوزه آموزش وپرورش  با تاکید بر اینکه آموزش و پرورش بستر آموزش نیروی انسانی است، گفت: کشور‌های دیگر بستر اصلی رشد و توسعه جامعه و رشد نیروی انسانی را در آموزش ابتدایی می‌دانند و مدارس را رکن اساسی بالندگی نیروی انسانی می‌دانند. متأسفانه ما در کشور چنین اعتقادی نداریم و اکنون با نگاهی که به آموزش‌وپرورش است، یک معلم با هر سابقه کاری، در حد مربی پایه یک دانشگاه تهران در نظر گرفته می‌شود در حالیکه می‌شنویم در کشور‌های توسعه یافته حقوق معلمان، خصوصا معلمان ابتدایی بالاتر از اساتید دانشگاه است و  این نشان می‌دهد نگاه ما به معلم و آموزش‌وپرورش توسعه‌ای و آینده‌نگرانه نیست.

وی ادامه داد: سایر کارمندان دولت بدون اینکه رتبه بندی شوند و بدون اینکه شایستگی‌هایشان در بخش‌های مختلف احراز شود، با استفاده از کمک‌هزینه‌های متخلف تا ۲۰۰ درصد حکم کارگزینی خود دریافت می‌کنند، اما وقتی این افزایش حقوق قرار است به معلم برسد، لایحه رتبه بندی ابداع می‌شود و معلم برای اینکه بخواهد ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش حقوق داشته باشد، باید در فرایند رتبه بندی قرار گیرد و احراز صلاحیت شود که این اجحاف در حق معلمان است.

موضوع معیشت باید از موضوع  ارتقا و انگیزش معلمان جدا شود

رضاخواه  با اشاره به اینکه موضوع بهبود معیشت معلمان باید از موضوع افزایش انگیزش معلمان جدا شود، اظهار کرد:  رتبه بندی معلمان برای افزایش شایستگی‌های آن‌ها و ایجاد رغبت و انگیزه در بین معلمان برای بهبود و افزایش کیفیت تدریس است، اما وقتی معلمی درگیر معیشتش است، نمی‌تواند به این مسایل بیندیشد، بنابراین ابتدا باید مشکل معیشتی معلمان حل شود  یعنی این میانگین حقوق ۶ میلیون و ۹۰۰ هزارتومانی به میانگین دریافتی‌های سایر کارکنان دولت یا بالاتر از خط فقر که اکنون در شهر‌های بزرگ ۱۰ میلیون تومان است، برسد و بعد برای بهبود کیفیت، ارتقا و انگیزش معلمان لایحه رتبه بندی را اجرای کنیم.