وحدت درعمل برای نجات ایران، ممکن و ضروری
۱۱۶ سال پیش در چنین روزی فرمان مشروطه امضا شد؛ اما چرا هنوز و هر روز در آرزوهای ناکام مشروطه که «محدود شدن قدرت حکومت، مجلس برآمده از انتخابات آزاد و دستگاه قضایی مستقل» بود ماندهایم؟
در تاریخ مبارزه با استبداد، جمعشدن دور «نقاط اشتراک» جواب داده، نه دعوا سر نقاط اختلاف. ما در بسیاری از نقاط اختلاف هرگز به توافق نمیرسیم. خوب یا بد بودنِ دین، یا چهرهها و وقایع تاریخی، ممکن است تا ابد محل اختلاف باقی بماند.آنچه اکثریتِ ما را دور «ایران» جمع میکند چیست؟ مثلا «نفی مطلق استبداد»، «شهروندانِ برابر»، «جدایی نهاد دین از نهاد سیاست» و «حق انتخاب» چیزهایی است که به گمانم میتواند اکثریت ما را برای نجات ایران از شرّ جمهوری اسلامی (اسم مستعار استبداد دینی) بسیج کند.
اگر بر اشتراکات توافق نکنیم و در اختلافات با هم مدارا نکنیم، تاریخ و دین همیشه محل دعواست و ما را پراکنده میکند. به مناقشات این سالها نگاه کنید. چهرههای دینی، سیاسی و تاریخی مثل پیامبر رحمت یا پیامبر خشونت؟ شاه، خمینی، مصدق، انقلاب ۵۷ و هر چه که نظر مختلفی دربارهاش داریم. مثال شخصی: شناخت میرحسین موسوی از خمینی، با شناخت من از خمینی فرق دارد. (البته او نگفت “دوران طلایی امام” و این یک شایعه است) اما تعریفی از شخصیت خمینی دارد که من آن خمینی را نمیشناسم. آیا این یعنی هنوز به ولایت فقیه و حکومت دینی باور دارد؟ به گواهی پیامش در ۸۹ و ۹۸ قطعا نه! من از منظومه فکری موسوی در برابر نظام استبدادی دفاع میکنم و با افتخار زیر این پرچم ایستادهام. اما هرگز در شناخت او و توصیفش از شخصیت خمینی با او توافق ندارم. نه من میتوانم مخالفان موسوی را در تفکیک این دو از هم قانع کنم و نه برعکس. اما در مبارزه با نظام استبدادی مشترکیم.
مثال دیگر: من بهائی نیستم، اما آنقدر از حقوق بهائیان دفاع کردهام که کیهان مرا «مروّج بهائیت» خوانده. من و دوستان بهائیام برای مبارزه با تبعیض و استبداد در یک جبههایم، چنانکه با برخی از منتقدان مصدق و معتقدان به شاه، با تمام باورها و تحلیلهای تاریخی متفاوت و حتی متضادمان. بحثهای نظری و گشودن گرههای تاریخی و رسیدن به عبرتها البته به ما کمک میکند که اشتباهات گذشته را تکرار نکنیم.
کنار گذاشتن اختلافاتمان درباره دین و تاریخ، نه ممکن است نه مطلوب. وحدت در نظر ممکن نیست، اما وحدت در عمل برای نجات ایران و «مدارا با یکدیگر» هم ممکن است هم ضروری.
کانال نویسنده
