چطور اینترنت را از دسترس ما خارج می‌کنند؟

‍ اپلیکیشن اینستاگرام را باز می‌کنی، صفحه «هوم» یا خالی است، یا هیچ عکس و فیلمی را نشان نمی‌دهد. اپلیکیشن را می‌بندی، دوباره باز می‌کنی فایده‌ای ندارد. فیلترشکن را روشن می‌کنی، شانس بیاوری VPN وصل می‌شود.

دوباره سراغ اینستاگرام می‌روی، کندتر از قبل بالا می‌آید و بازهم صفحه خالی است. عصبانی می‌شوی. برای بررسی کوتاه یک شبکه اجتماعی چند دقیقه زمان گذاشته‌ای و نهایتاً با فیلترشکن روشن یا خاموش هم نتوانسته‌ای چند استوری را باز کنی و پستی را ببینی.

از خیر بررسی اینستاگرام می‌گذری و آنقدر عصبانی هستی که کلاً اینترنت را خاموش کنی و گوشی را یک گوشه رها کنی. این ماجرا فقط هم مختص اینستاگرام نیست. تلگرام، توییتر، فیسبوک و… که سال‌ها است فیلتر هستند.

از سوی دیگر گران شدن بسته‌های اینترنتی و حذف بسته‌های مقرون‌به‌صرفه دلیل دیگری است که عده‌ای از کاربران را وادار کرده حضور اینترنت در سبک زندگی خود را کم‌رنگ کنند یا استفاده از آن را به فراموشی بسپارند.

هرچند در ۲۰ سال اخیر فیلترینگ محبوب‌ترین و رایج‌ترین روش از دسترس خارج کردن محتوا یا پلتفرم‌ها بوده و به دلایل و بهانه‌های مختلف به‌عنوان گزینه نخست اعمال کنترل و محدودیت برای اینترنت مورد استفاده قرار گرفته است، اما امروز دیگر تنها شیوه برای کاهش دسترسی کاربران نیست.

به نظر می‌رسد با ایده‌هایی که می‌توان آن را در عنوان «طرح صیانت» خلاصه کرد فیلترینگ تبدیل به یکی از راه‌های محدودسازی شد. در دل این طرح شیوه‌های دیگری برای از دسترس خارج کردن اینترنت و کنترل هرچه بیشتر آن وجود دارد که باعث می‌شود کاربران اینترنت در ایران از تصویب و اجرایی شدن آن هراسان باشند.

گمانه‌زنی‌ها حکایت از آن دارد که طرح صیانت بدون تصویب شدن در مجلس و تبدیل شدن به قانون، در حال اجرا است و بروز اختلال‌های فنی، کند شدن اینترنت، کاهش ترافیک مصرفی برخی پلتفرم‌ها مصادیق اجرایی شدن بی‌سروصدای همین طرح است.

اینترنت طبقاتی در راه است؟

به تمام شیوه‌های نام‌برده مسئله اینترنت طبقاتی نیز اضافه می‌شود که ازطریق آن دسترسی به اینترنت برای اقشار و طبقات خاص متمایز از سایرین می‌شود. همین تمایز است که در نهایت به تبعیض اجتماعی و دیجیتالی می‌انجامد.

گران کردن تعرفه اینترنت

یکی از مهم‌ترین محورهای بحث سخنرانان حاضر در آیین افتتاح پروژه‌های وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موضوع افزایش تعرفه بسته‌های اینترنت همراه بود که ابتدا توسط صادق عباسی شاهکوه، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، مطرح شد. او شبکه موبایل کشور را در نقطه بحرانی قلمداد کرد و گفت برای تغییر این وضعیت چاره‌ای جز افزایش تعرفه‌ها وجود ندارد.

در همین نشست بیژن عباسی آرند، مدیرعامل شرکت ایرانسل، نیز بر لزوم اصلاح نظام تعرفه‌گذاری برای اینترنت ثابت و سیار تأکید کرده و توسعه کیفیت اینترنت را در گرو سرمایه‌گذاری بیشتر خوانده و تحقق آن را نیازمند افزایش درآمد اپراتورها دانست.

@TahlilZamane

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»