نظریه بازی ها و استراتژی، محمد طبیبیان

عدم توجه استراتژیستهای روسی به برخی گزینه‌های اروپا

نظریه بازی ها از اقتصاد شروع شد و به حیطه های مختلف کار برد سرایت کرد، از جمله تجارت و کسب و کار، حقوق، زیست شناسی، علوم سیاسی، استراتژی و جنگ. گرچه این رشته از ریاضیات بسیار پیشرفته استفاده می کند اما در حالت مقدماتی بسیار ساده و در عین حال بسیار کار بردی است.

دو کنش گر یا بازیگر را در نظر بگیرید مثلاً روسیه و اروپا. اولی کنشگر الف دومی کنشگر ب. هر کدام در مقابل دیگری استراتژی های مختلفی دارند. برای مثال روسیه می تواند صادرات گاز به اروپا را قطع کند و زمستان پر زحمتی را فراهم کند. یا می تواند به فنلاند و سوئد حمله کند، یا مرز های لهستان را نا امن کند یا در اوکراین از سلاح کشتار جمعی استفاده کند یا در خاورمیانه جنگ جدیدی راه بیاندازد و سیل مهاجر را به اروپا ارسال کند و یا ترکیب های مختلفی از موارد فوق. اروپا نیز برای خود استراتژی های مختلفی را می تواند انتخاب کند، برای مثال کمک کند تا روسیه تا قبل از زمستان در اوکراین شکست های جانانه ای متحمل شود، یا در مقابل سلاح کشتار جمعی به کار ببرد یا به داخل مرز روسیه حمله کند یا بر انرژی های جایگزین نفت و گاز متمرکز شود و موارد مختلف دیگر. اگر استراتژی های ممکن برای این دو در ردیف و ستون یک جدول ثبت شود و مثلاً هر کدام ده استراتژی داشته باشند آنگاه یک جدول با صد خانه خالی بدست می آید. سپس در هر خانه دو رقم ثبت می کنند که میزان هر عدد دست آورد هر ترکیب از این استراتژی ها برای هر کدام از کنشگران است که می تواند عدد منفی یا مثبت باشد. با استفاده از این جدول می توان احیاناً حل بهینه این شرایط را پیدا کرد.

در این مورد خاص وقایع اخیر نشان می دهد در برابر استراتژی تحریم انرژی اروپا توسط روسیه اروپا هم تصمیم گرفته با جدیت بیشتری به اوکراین در امر جنگ کمک کند. پس از شکست های فاحش روسیه در روز های اخیر مشخص شد که فرماندهان نظامی اروپا و آمریکا مستقیماً در برنامه ریزی حمله های اخیر و کمک اطلاعاتی اضافه بر کمک تسلیحاتی، دست داشته اند.

از جمله آلمان که عملاً کمک تسلیحاتی چندانی ارائه نکرده بود طیف وسیعی از سلاح ها را به اوکراین ارسال می کند. ظاهراً روسیه این ترفند را نخوانده بود، و با از دست دادن چند هزار کیلومتر مربع از متصرفات خود در اوکراین بسیار غافلگیر شده است. اگر کمک های نظامی و برنامه ریزی و اطلاعاتی غرب همچنان ادامه یابد تا زمستان مورد چندانی برای فشار آوری روسیه به اروپا باقی نخواهد ماند. به نظر می رسد استراتژیست های روسی برخی گزینه های اروپا را در جدول وارد نکرده بودند.
.

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»