در ستایش از « نه» حذف ناشدنی

مجتبی نجفی

بزرگترین « نه» انتخابات ریاست جمهوری دیروز شکل گفت، تا نه های بزرگ از سال نود و هشت، استمرار یابند. هر کس و هر جریانی که بخواهد این «نه» را به عنوان یک کلیت متکثر نادیده بگیرد، به بیراهه رفته. ابن رفتار انتخاباتی با واژگانی چون « قهر»، «عصبی» شدن قابلیت توضیح ندارد. جبهه بندی های سیاسی در ایران تغییر یافته و شکاف « اصولگرا-اصلاح طلب» قادر به تبیین تحولات سیاسی ایران نیست.

در میان این «نه» بزرگ، طیف ها متنوع اند اما یک مخرج مشترک دارند: تغییرات ساختاری. شکل این تغییرات در واحد سیاسی می‌تواند از « براندازی، استحاله ساختار، تغییرات در جهت گیری های کلی، ….» متنوع باشد. در میان شصت درصد، درصد کوچکی هستند که کلا در انتخاباتها بدون دلیل سیاسی شرکت نمی‌کنند همچنانکه همین درصد در میان شرکت کنندگان هم است، درصدی هم هستند ناامید از هر گونه تغییرند بدون اینکه در مورد انداختن ساختار سیاسی نظر ویژه ای داشته باشند. پس مهم است به تکثر این « نه» توجه شود اما مهم تر این است اکثریت قابل توجهی از حاملان این «نه» حول محور « مقاومت مدنی به مثابه راهبرد» گرد آمده اند و این «نه» های پیاپی و بزرگ بطلانی بر ایده « صندوق رای هم راهبرد هم تاکتیک» است.

حتی اگر کمپین پزشکیان بتواند بخشی از این «نه» را جذب کند و جلیلی را شکست دهد که به اعتقاد من محتمل است، باز هم این نگاه به صندوق رای به مثابه تاکتیک نظر کرده نه راهبرد. در میان رای دهندگان هم رای اعتراضی و ناامیدی از ساختار هست.

درنتیجه ساختار سیاسی تنها شده و جلیلی و قالیباف نمایندگی یک اقلیت لاغر و محدود را بر عهده گرفته اند‌. از این نظر، ناامید نباشید که ساختار سیاسی در آینده تسلیم اراده قائلان به ایده مقاومت مدنی شود همچنانکه تن دادن حکومت به پزشکیان هم یک قدم عقب نشینی در برابر این « نه» و همچنانکه هزینه اعتراض‌های هشتاد و هشت هراس حکومت از تکرار تقلب است.

فراموش نکنیم که بسیاری از این «ما» که حول « نه » بزرگ شکل گرفته، به هموطنانی که از روی اضطرار و با هدف بهبود در این انتخابات شرکت کردند احترام گذاشتیم و این نشانه بلوغ مدنی است و اجبار دیگران به رای ندادن از طریق توهین بخش کدر این «ما»است.

این« مای مدنی » برای اینکه به یک « نیروی سیاسی» تبدیل شود خیلی کار دارد و نیازمند نقد درونی رفتارهایی است که به نام این کلیت متکثر انجام می‌شوند اما مهم این است هویت اعتراضی این «نه» در حال بزرگ شدن است و به واقعیتی غیرقابل انکار تبدیل شده و هر نیروی سیاسی که بخواهد این « نه » را انکار یا دست کم بگیرد، مفتضح خواهد شد.

#زن_زندگی_آزادی