ایران کشوری با فرهنگها و زبانهای گوناگون و متنوع است. این کثرت و تنوع میتوانست همچون سرمایهای بزرگ برای کشور در نظر گرفته شود. اما متاسفانه نه تنها این اتفاق نیفتاد، بلکه نگاه تمرکزگرا و سیاستی که همواره در تلاش برای یکسانسازی فرهنگی بوده، جامعهی متکثر ایرانی را بیش از پیش از همدیگر جدا کرد.
امروز روز جهانی زبان مادری است. بسیاری از دولتها و نهادهای بینالمللی از جمله یونسکو سالانه بودجههای هنگفتی صرف کمک به زبانهای بیشماری میکنند که در سالهای گذشته از بین رفته یا در آستانهی حذف هستند. چرا که هر کدام از آن زبانها، فرهنگی را نمایندگی میکنند که بخشی از تمدن بشر را ساختهاند. تلاش برای کمک به زبانهای در آستانه انقراض در استرالیا، آمریکای لاتین و آفریقا، از جهتی بدین معناست که جهان امروز متوجه شده آنچه در گذشته برای متحدالشکل سازی کشورها و جوامع کرده بود، اشتباه بوده است. امروز که ما تجربهی بسیاری از کشورها و جوامع دیگر را در اختیار داریم، میبایست از آن درس بگیریم و تنوع و کثرت زبانی و فرهنگی را فرصتی برای اعتلای میهن بدانیم .
زبانهای کردی، ترکی، بلوچی، عربی، مازنی، گیلکی و … سرمایههای کشور ما هستند. اما جمهوری اسلامی در دهههای گذشته به سخنوران این زبانها به دیدهی تهدید مینگرد. کودکان این جوامع در نظام آموزشی تکزبانه مورد تبعیض قرار میگیرند و معلمان زبانهای مادری تحت فشارهای امنیتی و قضایی قرار میگیرند. چنین سیاستی مصداق بیعدالتی است.
در راستای احترام به زبانهای مادری در ایران، به مدد گروهی از مترجمان حرفهای متعهد، «انتشارات بنیاد شیرین عبادی» مجموعهای کتب حقوق به زبان ساده را به زبانهای کردی، فارسی عربی، ترکی و بلوچی منتشر کرده است. این کتابها به طور رایگان در دسترس همگان هستند.
همچنین مجموعهای از ویدیوهای کوتاه آموزشی مفاهیم سیاسی نیز به پنج زبان توسط بنیاد تهیه شده و در حال انتشار است و از طریق کانال ویدیوی بنیاد میتوانید به این ویدیوها دسترسی داشته باشید.
تلاش برای به رسمیت شناخت کثرت و تنوع وظیفه همگان است. روز جهانی زبان مادری، گرامی باد.
