حاتم قادری:
اگر الیگارشی در مهار آقای خامنهای موفق نشود، یا غرب و اسرائیل برای برخورد تاخیر کنند، احتمال دارد جریانات به این سمت روی بیاورد که آقای خامنهای و دیگران ترجیح بدهند که آنها مراکز هستهای را بزنند.
وقتی مراکز هستهای را بزنند، اینها میتوانند بگویند که نگذاشتند، این ادعای نگذاشتند هم یک ادعای تاریخی است، در مقابل اینکه بگویند ما تسلیم شدیم.
ولی اگر الیگارشی موفق بشوند که توافق را به نتیجه برسانند و اگر ترامپ و اسرائیل بر ادامه فشار اصرار داشته باشند، با توجه به جو حاکم در داخل ایران، گشایش اقتصادی مهمی صورت نخواهد گرفت.
ما در ابتدا به صدها میلیارد ثروت نیاز داریم که بتوانیم زیرساختهای انرژیک خود را احیا کنیم، دوباره بتوانیم بازار جهانی نفت را بدست بیاوریم و اینها به این سادگی نیست. به ما میگویند که نهایتا به شما سهمیه میدهیم و خبری از فروش نفت و پارو کردن دلار نیست. بر اساس انتظارات بسیاری که وجود دارد، الیگارشی از منافع خود نمیگذرد. از این گشایشها، بخشهایی از جامعه استفاده خواهند برد. بخشهایی که دسترسی به تجارت و واردات دارند، کارتلهای کوچک مالی و تجاری و… آنها از این گشایشها استفاده خواهند کرد. ولی به عامه مردم در نهایت میتوانند بگویند که فشار اقتصادی ایشان کمتر میشود، ولی لزوما سفرهها پربار نخواهد شد، چرا که ما چیزی حدود نود میلیون جمعیت در کشور داریم، این جمعیت بخواهد سفره قابل اعتنا و شرافتمندانهای داشته باشد، اینگونه مقدور نمیشود.
کشور مشکل آب دارد، مشکل گاز دارد، مشکل برق دارد، مشکل برقراری امنیت داخلی دارد و اینگونه نیست که بگویند صندوقهای پول وارد کشور میشود و… صرفا بازار میتواند تکانهای مختصری بخورد و عدهای میتوانند بهرهمند بشوند.
مشکل ایران این است که همیشه الیگارشیها در آن قوی هستند، الیگارشیهای متصل به شخص حاکم که قدرت اصلی را دارند. زمان شاه هم همین بود. زمان آقای خمینی هم الیگارشی عملا سیاسی_دینی و اقتصادی، قدرت را در دست گرفت و بعد آقای خامنهای از دل این الیگارشی، خود را جدا کرد و فاصله گرفت.
اما بحران ما مثل زمان آقای خمینی نیست، آن زمان مقداری انسجام بود، جنگ پایان یافته بود و هنوز کمی وجاهت و اعتبار داشت.
اینکه فکر کنیم با مذاکرات و توافق، گشایش در زندگی آحاد مردم ایران اتفاق خواهد افتاد، این یک خیال خام است. فکر من این است که به فرض اینها بروند و نظام دیگری بیاید که با غرب رابطه خوبی داشته باشد، اقتصاد باز داشته باشد و… بازسازی اقتصادی ما به این سادگیها نیست.
صدیقه وسمقی، حاتم قادری، مصطفی مهرآئین در گفتگو با حسین رزاق
