مقدمه: همه تقصیرها متوجه اسرائیل نیست
در بررسی وضعیت نوار غزه پس از عقبنشینی اسرائیل در سال ۲۰۰۵، نباید تمام مسئولیت را متوجه تلآویو دانست. برخلاف روایتهای غالب رسانهای، واقعیت این است که فرصت تاریخیای که با خروج کامل اسرائیل فراهم شد، توسط خود فلسطینیها، بهویژه حماس، به شکلی فاجعهبار از بین رفت. سوءمدیریت، فساد، نظامیسازی زیرساختها و تربیت ایدئولوژیک افراطی، در نهایت به حملات بیسابقه و فجیع ۷ اکتبر ۲۰۲۳ انجامید.
۱. تخریب زیرساختهای مدنی: از گلخانه تا آب آشامیدنی
۱.۱ گلخانههای ویرانشده: پایان یک فرصت کشاورزی
پس از تخلیه شهرکها، بیش از ۳۰۰ گلخانه مجهز به فلسطینیها واگذار شد تا بهعنوان هسته اولیه اقتصاد کشاورزی غزه استفاده شود. اما این گلخانهها، ظرف چند روز توسط مردم و شبهنظامیان غارت و تخریب شدند. تجهیزات، لولهها و سازهها بهکلی از بین رفتند و سرمایهای چند میلیون دلاری نابود شد.
۱.۲ لولههای آب در خدمت تولید راکت
بخش قابلتوجهی از لولههای فلزی شبکه آب، که برای بهبود خدمات عمومی مناسب بودند، توسط گروههای شبهنظامی مانند حماس برای ساخت راکتهای قسام بازیافت شدند. این اقدام نهتنها زیرساخت شهری را نابود کرد، بلکه نشان داد اولویت با جنگ است، نه زندگی بهتر برای مردم.
۲. تونلسازی مخفی: زیرزمین غزه، رویای ترور
۲.۱ شبکه تونلها: از بودجه بازسازی تا معبر تروریستی
پس از تسلط حماس بر غزه در سال ۲۰۰۷، بخش عمدهای از منابع مالی، سیمان و مصالح وارداتی، بهجای مدارس و بیمارستانها، صرف ساخت تونلهای تهاجمی شد. این تونلها با هدف نفوذ به خاک اسرائیل، قاچاق سلاح و انجام عملیات تروریستی ایجاد شدند.
۲.۲ سوءاستفاده از کمکهای بینالمللی
بسیاری از مصالح ساختمانی وارداتی که تحت عنوان “کمک بشردوستانه” به غزه فرستاده شده بودند، در ساخت همین تونلهای ترور استفاده شدند. این روند، اعتماد جهانی به پروژههای بازسازی در غزه را تضعیف کرد و عملاً به تداوم محاصره دامن زد.
۳. کنترل آموزشی و فرهنگی: تربیت نسل جهادطلب
۳.۱ دستکاری سیستم آموزشی
حماس با در دست گرفتن کامل آموزش و پرورش در غزه، برنامههای درسی را با محتوای اسلامگرایی افراطی، یهودستیزی، انکار موجودیت اسرائیل و ستایش «شهادت» جایگزین کرد. آموزش تاریخ، علوم انسانی و حتی جغرافیا، همگی در خدمت ایدئولوژی قرار گرفتند.
۳.۲ اردوگاههای کودک-سرباز
در تابستان، اردوگاههایی بهظاهر تفریحی اما درواقع نظامی برای کودکان و نوجوانان برگزار میشود. در این اردوگاهها، کودکان نحوه استفاده از کلاشنیکوف، شبیهسازی حمله به مواضع اسرائیلی و آموزش عملیات چریکی را تمرین میکنند. نتیجه آن، تربیت نسلی از جوانان است که از کودکی با نفرت و آمادگی برای ترور بزرگ میشوند.
۴. نتیجهگیری: زمینهسازی مستقیم برای فاجعه ۷ اکتبر
همه این روندها، از تخریب زیرساختهای مدنی گرفته تا تونلسازی و افراطیسازی نظام آموزشی، زمینهساز حمله فجیع ۷ اکتبر ۲۰۲۳ شد. در این حمله، صدها نیروی حماس از دل همین تونلها به اسرائیل نفوذ کردند، غیرنظامیان را سلاخی کردند، زنان را ربودند و جنایاتی مرتکب شدند که جهان را شوکه کرد.
فرصتی که با عقبنشینی اسرائیل میتوانست آغاز توسعه مدنی و ملتسازی فلسطینی باشد، بهدلیل عملکرد خود فلسطینیها، به فاجعهای تاریخی بدل شد. این شکست، نه بهخاطر محاصره یا اشغال، بلکه بهخاطر انتخابهایی بود که مردم غزه را به گروگان ایدئولوژی تبدیل کرد.
@TahlilZamane
